نوروزِ مُرده‌ی باستانی و نوروز سرزنده‌ی ایرانی

  • 1398/01/01 - 11:46
نوروز باستانی متفاوت از نوروز ایرانی است. در نوروز باستانی، طبق اسناد تاریخی، چه بسا نوروز در وسط پاییز یا تابستان برگزار می‌شد. اما نوروز ایرانی مختص آغاز بهار است. همچنین شاهان گردن‌کش برای تحمیل نوروزِ مدّنظر خود به مردم، مجازات‌های سنگینی را إعمال کردند. گذشته از همه این سخنان، نمادهایی که امروزه سمبل نوروز است، متفاوت با نمادهای باستانی است. از قرآنِ سفره هفت‌سین گرفته تا دیوان حافظ و ماهیِ قرمز و دعای یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ !

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ مدتی پیش، مقام معظم رهبری فرموده بودند: «یرانیِ زیرکِ مسلمان، نوروز باستانی را با عقیده‌ی خود و به شکل دلخواه خود، تغییر داد؛ قالب نوروز و صورت نوروز را نگه داشت، محتوای آن را عوض کرد. نوروز باستانی، نوروز پادشاهان و فرصتی برای سلاطین و حکام مستبد بود تا شکوه و عظمت ظاهری خود را به رخ ملت‌ها بکشانند. اما ایرانی‌های مسلمان به طرز زیرکانه ای این نظم و قالب را به نفع خود تغییر دادند.» ایشان حقیقت نوروز را یک «حقیقتِ مردمی» دانستند و تاکید کردند: «نوروز امروز، نوروز باستانی نیست، بلکه نوروز ایرانی و نوروز ملت مسلمانی است که از قالب این مراسم توانسته برای خود سرمایه‌ای برای حرکت به سمت اهداف معنوی فراهم کند.»[1]

لیکن برخی شبکه‌های اجتماعی در روزهای اخیر با تقطیع و بریدن بخش‌هایی از سخنان ایشان به خرده‌گیری‌ها و بهانه‌تراشی‌هایی پرداختند و از همین روی، لازم دیدیم که حقایقی را بیان کنیم.

 -شاید عجیب باشد، اما حقیقت این است که نوروز باستانی گاهی در پاییز، گاهی در تابستان و گاهی در بهار برگزار می‌شد![2] شما به هر ایرانی بگویید که برخی در پاییز یا در گرمای تابستان، جشن نوروز گرفته‌اند، مطمئناً باور نخواهد کرد! چون این را یک موضوع عجیب و دور از محاسبات گاهشماری می‌داند. همین شگفت‌زدگی خود گواه بر این نکته است که نوروز باستانی، در ماهیت و مراتب وجودی، متباین و متفاوت از نوروز ایرانی است...

- نوروز باستانی جشن ستایش آتش و اَشَوَهیشتَه (نام یکی از امشاسپندان یا به تعبیری نام یکی از فرشتگان مذکر در آیین زرتشتی) بود.[3] چنین چیزی امروزه در ذهن ایرانیان نمی‌گنجد و اصلاً قابل پذیرش نیست. چون ماهیت آن نوروز (نوروز باستانی) با نوروز امروز (نوروز ایرانی) متفاوت است. امروزه تقریبا هیچ ایرانی چنین عقیده‌ای درباره نوروز ندارد. بلکه حکم جشن نوروز کاملا متفاوت با آن چیزی است که در عصر باستان رخ می‌داد.

- تقویم هخامنشی متأثر از تقویم مصر باستان بود.[4] در واقع کافی است تکبر، خوادخواهی و تعصبات نژادپرستانه و ملی‌گرایانه را کنار بگذاریم تا دریابیم که هخامنشیان در فرهنگ و صنعت و تمدن، شاگرد تمدن‌های باشکوهِ مصر و ایونیه و بابِل و عیلام و... بودند. در گاهشماری هم از مصری‌ها تعلیم گرفتند. پس نوروز باستانی خواه ناخواه متأثر از گاهشماری مصری (و احتمالا گاهشماری‌های دیگر) بود. گذشته از این، مردم ایران حاضر نبودند در مقابل تحریفات و دروغ‌گویی‌های سران سیاسی و اجتماعی ایران باستان سر فرود بیاورند. لذا شاه وقت، طبق دیدگاهی که تقریباً مورد قبول است، با إعمال مجازات مرگ، دیدگاه خود در برگزاری جشن باستانی را به ایرانیان تحمیل کردند. هرچند باز هم ایرانیانی بودند که به رفتار سابق خود عمل می‌کردند.[5]



- دیگر دلیل و شاهد بر تفاوت ماهیت نوروز باستانی و نوروز ایرانی، در همین نکته است که نوروز باستانی جشنی بود که در آن پادشاهان، خودنمایی می‌کردند تا عظمت ظاهری خود را به رخ ملّت‌ها بکشانند و هدیه (باج) بگیرند. تا بلکه بتوانند خود را ارضاء کنند (خودارضایی سیاسی و اجتماعی). اما نوروز ایرانی، نوروز عامه مردم ایران است. روزی که بهار در آن موضوعیت دارد. سرزندگی و بیداری طبیعت پس از یک خواب سنگین در نوروز ایرانی، مهم است. برخلاف شاهان و موبدان... که در هنگامه خواب طبیعت هم نوروز می‌گرفتند!!! گذشته از اینکه امروزه نمادهای اساسی نوروز بر سفره‌های مردم ایران، دیگر باستانی نیستند. از قرآنِ سفره هفت‌سین گرفته تا دیوان حافظ و ماهیِ قرمز و دعای یَا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ... همگی نمادهایی هستند که هیچ یک در عصر باستان وجود نداشت. چنین است که می‌گوییم نوروز باستانی متفاوت از نوروز ایرانی است.

پی‌نوشت:

[1]. بنگرید به: پايگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری (khamenei.ir)، تاریخ نشر: 01 فروردین 1394
[2]. مری بویس، زرتشتیان آداب و باورهای دینی آن‌ها، ترجمه ع.بهرامی، تهران: نشر ققنوس، 1391(ویراست دوم)، ص 20-59-160-136
[3]. مری بویس، همان، ص 59.
[4]. همان، ص 134.
[5]. همان، ص 134.

تولیدی

دیدگاه‌ها

نوروز یعنی روز نو،پس در طول سال میشود چند نوروز داشته باشیم مانند نوروز بهاره و.... بر پایه بارعام تخت جمشید شاهان هخامنشی در بهار در تخت جمشید حضور داشتند که ابتدای سال نو خورشیدی است.در پاییز و زمستان هوای منطقه مرودشت و پاسارگاد بسیار سرد است و نمیشود در آن فصل بار عام داد.شاهان هخامنشی در تابستان در همدان و در زمستان در شوش بودند.امروز هم اصطلاح بهار شیراز بسیار معروف است که از کنایه ای از بهار (نوروز) دلنشین استان فارس است

نوروز به معنی روز نو، ایرادی ندارد. در سال 365 روز هم باشد. ولی نوروز ملّی ایرانیان فقط یک روز است. آن هم روز آغاز بهار. نوروز ایرانی یعنی همین. برخلاف نوروز باستانی که متغیر بود و ممکن بود در طول سال چند بار عوض شود، آن هم به میل و سلیقه شاهان و اشراف حکومتی. سخن نیز در همین است. نوروز باستانی شاهان به همین دلیل متفاوت با نوروز ایرانی است (که فقط یک روز در سال است).

همچنین نوروز باستانی جشن گرامیداشت اشه‌وهیشته و بزرگداشت آتش بود. اما در نوروز ایرانی که امروز میشناسیم اصلاً هیچ کس چیزی به نام اشه وهیشته را نمیشناسد. نوروز امروز، جشن آغاز سال است که مردم به دیدن هم میروند. و ماهیتاً متفاوت از آن نوروز باستانی است.

کانال تاریخ حقیقی ایران (نقد زرتشت و باستانگرایی) در تلگرام و ایتاء، مربوط به تیمِ ادیان‌‌نت: @n_bastan

شما چون اهل نفاق و تفرقه هستید و تجزیه طلب و ضد ایران می باشید نمی توانید حقایق را ببینید.میشه بفرمایید آبراه پیوند دهنده ای که به فرمان داریوش کنده شد هنر کدام مردم است و چرا مصریان بسیار بسیار بسیار پیشرفته چرا خود این کار را نکردند؟؟؟و بفرمایید راه شاهی در زمان چه کسی ساخته شد و چرا این تمدن های فوق درخشان مد نظر شما پیش از داریوش این کار را نکردند؟؟؟بی شک ایرانیان در دوره هخامنشی از تمدن های دیگر بیشترین بهره را بردند و باعث ترقی آنها شدند اما از عیلام نوشتن شما معلوم است دل در گرو صهیونیسم و پان عربیسم دارید. چرا که تمدن ایلام درست است.عیلام فقط در تورات آمده و در الفبای سومری و آکدی حرف ع وجود ندارد.ایلامیان خود را هالتامت یا هالتامتی می خواندند.بر پایه نقوش تخت جمشید ایلامی ها پس از پارسی ها که حاکم بودند و مادها که مادر کوروش از مادها بود در جایگاه سوم و پیش از بسیاری از اقوام آریایی مانند پارت ها و سکایی ها و ارمن ها و... بودند که خود نشان می دهد هخامنشیان و پارسی ها قوم ستیز نبودند و از خط و زبان ایلمی و سپس بابلی بهره می بردند و دین و زبان خود را به کسی تحمیل نمی کردند.دیگر آنکه ملت یک پدیده اجتماعی جدید است و در آن دوران ما چیزی بنام ملت بابل یا ملت آکد و... نداریم.نکته دیگر آنست که در تخت جمشید نقوش بزرگان و فرمانروایان تابعه وجود دارد که هر کدام برای خود و در منطقه خود شاهی بودند و شاهنشاه هخامنشی شاه شاهان بود و در آن زمان مردم مانند امروز مسافرت نمی کردند که مثلا از شرق به غرب بروند ( جز تعداد بسیار بسیار اندکی که بازرگان و یا حکومتی بودند ) و شاهان هخامنشی هم مانند شما بیکار نبود که کنار تخت جمشید بایستد و به رهگذار ها فخر بفروشد.دیگر آنکه قرآن کریم هیچ آیه و یا سوره بدی درباره شاهان ایران ندارد اما از فرعون مصری و نمرود بابلی و... به بدی یاد می کند.

جناب ناشناس؛ چون شما اهل نفاق و تفرقه و در پی تجزیه ایران هستید و خواسته یا ناخواسته در خدمت صهیونیسم پادویی میکنید، نمی‌توانید حقایق را ببینید. 1. آبراه بین نیل و سرخ چه ربطی به تقویم دارد؟ ربطش را مشخص کنید. 2. از کجا میدانید که مصری‌ها چنین آبراهی نداشتند؟ ممکن است که داشتند و پر شد و دوباره هخامنشیان آن را حفر کرده باشند و احتمالات دیگری که به راحتی می‌توانند در مقابل احتمال مدنظر شما قرار بگیرند. با توجه به اینکه از این آبراه یا آبراه اثری نمانده، شما مجبورید به منابع یونانی و مشابه مراجعه کنید که خودتان هم در وقت ضرورت به آنها اعتماد نمی‌کنید. 3. تمدن‌ عظیم مصر بسیار کهن‌تر از حاکمیت هخامنشی است. هنوز هم طراحی‌ و مهندسی اهرام فراعنه -با وجود ظالم بودن آن‌ها- جای تعجب است. بر خلاف معماری هخامنی که تقلید صرف از معماری بین النهرینی و آسیای صغیر و مصری بود. 4. عیلام و ایلام هر دو در منابع تاریخی نوشته شده است. اگر "عیلام" نوشتن نشان پان‌عرب یا صهیونیست بودن باشد، پس بزرگان ایران‌شناسی از جمله دکتر زرینکوب نیز چنین خواهد بود. چون در کتاب تاریخ ایران قبل از اسلام، ایشان دقیقاً از همین نگارش "عیلام" استفاده کردند. آیا ایشان را صهیونیست و پان‌عرب میدانید؟ 5. نیمه دوم کامنت شما ربطی به بحث نوروز نداشت. ضمناً اگر باب اتهام زنی را باز کردید، پس باید بدانید که دیگران نیز همین را علیه خودتان استفاده می‌کنند. اگر بحثی مستند و منطقی دارید ارائه کنید.

چه برای مصری ها سینه چاک میکنی؟در عظمت ایران و ایرانی همین بس که رسول الله گفت اگر دانش به ثریا ( منظور در آسمانهای دست نیافتنی ) برود مردانی ( مردان عام است و منظور هم مرد و هم زنان دانشمند است ) به آن دست خواهند یافت (نقل به مضمون ).خب چرا درباره مصری ها و رومی ها و عرب ها و..... نگفت؟

1. این سخن شما چه ارتباطی به نوروز دارد؟ چرا می‌خواهید موضوع بحث را عوض کنید؟ 2. رسول الله درباره هر کسی از هر قوم و قبیله‌ای که ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد، تأییدات و تمجیدات دارند. ملاک، ایمان و عمل صالح است. ایرانیان تا وقتی ایمان و عمل صالح داشته باشند، مورد تأییدند. در غیر این صورت هیچ...

اقبال لاهوری چه خوب حکایت کورش پرستان و ناسیونالیست‌های بی‌عقل رو بیان کرد... مردمی اندر جهان افسانه شد.... آدمی از آدمی بیگانه شد * روح از تن رفت و هفت اندام ماند.... آدمیت گم شد و اقوام ماند

حضرت اقا یک کلمه بگو ایران زمان هخامنشیان کپی پیست میکرده همه مهندسان و معمار ها هم مصری بودن اقامت ایران گرفتن پرسپولیس رو ساختن رفتن دنبال زندیگشون ایرانی ها هم یه مشت الاف بیکار پول دار بودن

قرائن و شواهد تاريخى بسیاری نشان مى‏‌دهد كه در دوره هخامنشى نهال علم در ايران بسيار ضعيف بود. تا جايى كه به قول هرودت، كورش از پادشاه مصر مى‌‏خواهد كه بهترين پزشك را براى معالجه چشمانش بفرستد. همچنين مدارك تاريخى نشان مى‌‏دهد كه پيچ‌‏خوردگى پاى داريوش به كمك دموكدس طبيب ايتاليايى معالجه شد و طبيب اردشير دوم نیز يک يونانى به نام كتزياس بود. (سند: مرتضى راوندى‏، تاريخ اجتماعى ايران‏، انتشارات نگاه‏، چاپ دوم، تهران 1382، ج 1، ص 498)

در ساخت تخت‌جمشید و دیگر آثار به جامانده از هخامنشیان نیز هنرمندان و معماران و دانشمندانی از یونان و بین‌النهرین و آسیای صغیر و... فعالیت کردند. (سند: ماریا بروسیوس، ایران باستان، ترجمه ع.عبدی، نشرماهی، تهران، 1392، ص 106)

شیوه باستانگرایان بر آن است که جا بحثی را مطابق امیال و هوس‌های خود نیابند، می‌کوشند که بحث را عوض کنند. این شیوه در جهت منفعت‌طلبی و لجبازی‌هایی است که در آن غرق شده اند.

شما دوستان چند تا عیب عمده دارید : اصلا تاریخ رو بلد نیستید ؟ به منابعی اکتفا می کنید که هیچ مورخی طرفش نمی ره ؟ به تمام مخالفین خودتون فحش می دید و تهمت اسراییلی بودن می زنید . آخرشم که کم میارید حاضر نیستید اون رو اصلاح کنید. براتون متاسفم. در زمینه نوروز ، تاریخ باستانی ایران ، کوروش هخامنشی و ... می تونید دو دانشنامه بریتانیکا و ایرانیکا رو مطالعه کنید بعدش قلم فرسایی نمایید.

جناب دوست، چرا با کینه و عقده به قضایا نگاه میکنید؟ این همه کینه و سیاه بینی چه فایده ای برای شما داشته؟ جز اینکه در تاریکی و عصبیت فرو رفتید؟ ما از منابع مختلفی سند آوردیم. از جمله مری بویس (که از نویسندگان دانشنامه ایرانیکا هست). شما چطور ایرانیکا را قبول دارید؟ ولی نویسندگان آن را قبول ندارید؟ مگر می‌شود این همه حرف بیجا از زبان کسی صادر بشود؟ در همان دانشنامه بریتانیکا که اسم آوردید دقیقاً حرف ما را تایید کرده است و گفته که در نوروز باستانی، واج و یسناخوانی و... وجود داشته است (خب می‌بینیم که ایرانیان امروز این چیزها را در نوروز نداریم. این یعنی نوروز ایرانی که امروز داریم با آن نوروز باستانی فرق های زیادی دارد). موفق باشید.

شیوه باستان گرا ها رو دیدیم. شیوه دوستان حوزه ای رو هم ببینید قوم پرستی ( سادات پرستی ) ، بیگانه پرستی ( عرب پرستی ) ، اختلاس نجومی ، فساد مثال زدنی ، بد دهنی و تهمت زدن به مخالفان ، دوستی با انگلیس و تحصیل در آن. دوستی پشت پرده با قاتلین ملت های سوریه و یمن ( عربستان ). دروغ گویی به مردم به نام پیامبر و اهل بیت. و ... شما عزیزان به جای این همه تلاش برای تغییر مخالفان خود اگه هیچ ثمری هم نداره. اگه خودتون رو درست می کردید. بهتر بود.

اقای به ظاهر دوست، ولی در واقع دشمن... همون حرفهایی رو میزنید که صهیونیستها در گوشتون خوندن. حوزه علمیه در دوان دفاع مقدس 3500 شهید داده و در میان همه اقشار جامعه نسبت به "درصد" بیشتر سهم شهدا را داشت یعنی در زمان دفاع مقدس حدود 8 درصد روحانیون شهید شدند. در میان هیچ "قشری" این درصد وجود نداره. ای کاش یه جای تهمت زدن، به جای اینکه با این حرفهای ناحق قلب خودتون رو سیاه کنید بهتر رفتار میکردید. چون حرفهای ناحق و تهمت هایی که زدید برکت رو از قلبتون بیرون میکنه. برای شما در دعا هستیم. خداوند همه را به نور اهل بیت هدایت بفرماید. آمین

جناب دوست درباره نوروز هیچ حرفی نزنید. فرمایش‌های شما همه حاشیه‌ای و بی‌ربط بود. اینکه سما به عده ای رای میدهید و برخی از آنها به پشتوانه رای شما اختلاس میکنند چه ربطی به این مقاله دارد؟

درود بر جانباختگان ایران زمین. من شنیده بودم که آقای خامنه ای فرق میان نوروز باستانی و ایرانی گذاشته بودند اما برایم روشن نبود که این دو چه فرقی با هم دارند. سپاس از روشنگری تان

کانال تاریخ حقیقی ایران (نقد زرتشت و باستانگرایی) در تلگرام و ایتاء، مربوط به تیمِ ادیان‌‌نت: @n_bastan

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.