پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ تاریخ نویسان در کتب خود می‌نویسند که وقتی حضرت علی علیه‌السلام به خلافت رسید، با سه جنگ بزرگ روبرو گردید؛ افراد مغرضی مثل ابن‌تیمیه که در هر فرصتی در مقابل حضرت علی علیه‌السلام، ساز مخالف می‌زنند، معتقدند که امیرالمؤمنین از این جنگ‌های خود مثل جمل و صفین پشیمان بوده، چرا که دلیل شرعی نداشت؛ لذا برای گفتار خود، متوسل به دروغ شده و اخبار و روایات ثابت و متواتر را شاهد ادعای خود می‌کند تا به واقعیت نزدیک‌تر و عوام فریب‌تر باشد.

ما در این مختصر، با ذکر برخی از احادیث و نصوص از کتب اهل سنت درباره این نبردها، پاسخ ادعاهای بی‌اساس ابن‌تیمیه و کسانی‌که این‌گونه معتقدند را می‌دهیم که جنگ‌های امیرالمؤمنین، همراه با نص و دلیل شرعی بوده است؛ از جمله این احادیث:
پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله به علی علیه‌السلام فرمودند: «همانا تو (بعد از من) با گروه ناکثین و مارقین و قاسطین خواهی جنگید.»[۱] و یا ابوایوب انصاری می‌گوید: «پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله به من دستور دادند که به همراه علی علیه‌السلام با گروه ناکثین و مارقین و قاسطین بجنگم.»[۲] و نیز امیرالمؤمنین خود نقل می‌کند که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند که «با ناکثین و مارقین و قاسطین بجنگم.»[۳]

عالم بزرگ اهل سنت، ابن‌حجر عسقلانی می‌گوید: ثابت شده که اهل جمل و صفین و نهروان، باغی (طغیانگر) و ظالم بودند، و دلیل آن حدیث علی علیه‌السلام است که می‌فرماید: «به جنگ با ناکثین و قاسطین و مارقین مأمور شده‌ام. این حدیث را نسایی در کتاب خصائص و بزار و طبرانی روایت کرده‌اند...»[۴]

علاوه بر این مطالب، احادیث دیگری هم وجود دارد که به بی‌اساس بودن ادعای ابن‌تیمیه بر این‌که حضرت علی علیه‌السلام در این جنگ‌ها نص و دلیل شرعی نداشت، دلالت دارند که از جمله آن‌ها عبارتند از:
حضرت علی علیه‌السلام در روز جنگ جمل به زبیر فرمود: «آیا به یاد داری که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله به تو فرمود: تو با من جنگ خواهی کرد، ... و تو بر من ظلم و ستم کرده‌ای. زبیر گفت: آری! به یاد دارم، ولی من فراموش کرده بودم.»[۵]

همچنین این حدیث از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله که به برخی از همسرانشان فرمودند: «... گویا من می‌بینم یکی از شما را که سگ‌های سرزمین حوأب بر او پارس کرده و بانگ می‌زنند! ... ای (حمیرا) عایشه! برحذر باش، مبادا تو آن زن باشی!»[۶]
در نتیجه با این روایات که دلیل شرعی برای امیرالمؤمنین است، دروغ بودن سخنان ابن‌تیمیه و جهل او به احادیث وارده و اسناد تاریخی آشکار می‌گردد.

پی‌نوشت:
[۱]. انساب الاشراف، بلاذری، دار الفکر، ج۲، ص۱۳۸. «سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُ: أُمِرْتُ بِقِتَالِ الناكثين (وو القاسطين وَالْمَارِقِينَ).»
[۲]. معجم الکبیر، طبرانی، مكتبة ابن تيميه، ج۴، ص۱۷۲. «أَبَاأَيُّوبَ قَاتَلْتُ الْمُشْرِكِينَ مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَسَلَّمَ، ثُمَّ جِئْتَ تُقَاتِلُ الْمُسْلِمِينَ، قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَسَلَّمَ: أَمَرَنِي بِقِتَالِ ثَلَاثَةٍ النَّاكِثِينَ، وَالْقَاسِطِينَ، وَالْمَارِقِينَ، فَقَدْ قَاتَلْتُ النَّاكِثِينَ، ...»
[۳]. مسند، ابویعلی، دار المأمون للتراث، ج۱، ص۳۹۷. «سَمِعْتُ عَلِيًّا، عَلَى مِنْبَرِكُمْ هَذَا، يَقُولُ: عَهِدَ إِلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاكِثِينَ وَالْقَاسِطِينَ وَالْمَارِقِينَ.»
المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، دار الکتب العلمیه، ج۳، ص۱۵۰، ح ۴۶۷۵. «تُقَاتِلُ النَّاكِثِينَ وَالْقَاسِطِينَ، وَالْمَارِقِينَ بِالطُّرُقَاتِ، وَالنَّهْرَوَانَاتِ، وَبِالشَّعَفَاتِ.»
[۴]. تلخیص الحبیر، ابن حجر عسقلانی، دار الکتب العلمیه، ج۴، ص۱۲۷. «حَدِيثُ عَلِيٍّ: "أُمِرْت بِقِتَالِ النَّاكِثِينَ وَالْقَاسِطِينَ وَالْمَارِقِينَ"، رَوَاهُ النَّسَائِيُّ فِي "الْخَصَائِصِ"، وَالْبَزَّارُ وَالطَّبَرَانِيُّ»
[۵]. تاریخ طبری، طبری، دار التراث، ج۴، ص۵۰۸. «فَدَعَا الزُّبَيْرَ، فَتَوَاقَفَا، فَقَالَ عَلِيٌّ لِلزُّبَيْرِ: مَا جَاءَ بِكَ؟ قَالَ: أَنْتَ، وَلا أَرَاكَ لِهَذَا الأَمْرِ أَهْلا، وَلا أَوْلَى بِهِ»
[۶]. کنزالعمال، متقی هندی، مؤسسه الرساله، ج۱۱، ص۳۳۴، ح ۳۱۶۷۱. «قال لنسائه: ایتکن التی تنبحها کلاب کذا و کذا؛ ایاک یا حمیراء!»