افسانه چیچک در اندیشه اهل حق

  • 1396/12/08 - 13:57
بنا بر افسانه‌های اهل حق سلطان اسحاق بعد از فوت پدر خود، به خاطر اختلافاتی که با برادران ناتنی خود داشت همراه با چند نفر از یارانش، مورد تعقیب برادران خود با سپاهی از ایلات کرُد، بنام «چِیچَک»، قرار می‌گیرد درحالی‌که اصل وجود چنین سپاهی به عقیده از پژوهشگران مورد تردید است.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب- بنا بر افسانه‌های اهل حق، سلطان اسحاق بعد از فوت پدر خود، به خاطر اختلافاتی که با برادران ناتنی خود داشت، همراه با چند نفر از یارانش، از روستای «بَرْزَنْجِه»ی کردستان عراق، به سمت منطقه «پِرْدِیْوَر» در شهر «نوسود» از توابع شهرستان «پاوه» در استان کرمانشاه، مهاجرت نمود و مورد تعقیب برادران خود با سپاهی از ایلات کرُد، بنام «چِیچَک»، قرار می‌گیرد و سه روز در غاری به نام «مِرنو» پناه می‌برد و بعد سه روز که نجات پیدا می‌کند، به شکرانه نجات خود و یارانش سه روز روزه موسوم به «روزه مِرنو» را بر پیروانش مقرر می‌کند. [تذکرة الاعلی، ص 73] اما درباره سپاه «چیچک» نکاتی باید مورد توجه قرار گیرد که اصل وجود این جریان را به باطل می‌کند:
اولاً: وجود چنین سپاهی در میان ایلات کُرد، که برخی از منابع اهل حق آن را پنجاه تا شصت هزار نفر معرفی می‌کنند، در آن زمان بعید است. ثانیاً: «چیچک» واژه‌ای ترکی به معنای «آبله» است که احتمال دارد با توجه به لشکرکشی مغول به سرزمین‌های اسلامی و هنگام عبور از منطقه کردستان به مرض آبله، مبتلا شده باشند و در بین آنها شیوع پیداکرده باشد. [نهضت علویان زاگرس، صص 85-83] مطالب مذکور افسانه‌سازی و جعلی بودن سپاه «چیچک» را در فرقه اهل حق نمایان می‌کند.

پی‌نوشت:  
سلطانی، محمدعلی، قیام و نهضت علویان زاگرس یا تاریخ تحلیلی اهل حق، ج 1، تهران، سُها، بی‌تا، صص 85-83  
حسینی، سید محمد، دیوان گَوره، چاپ اول، کرمانشاه، باغ نی، 1387، صص 571-570  
ایوانف، مجموعه رسایل و اشعار اهل حق تذکرة الاعلی، بمبئی، انتشارات انجمن اسماعیلی، 1950، صص 73-68

تولیدی

دیدگاه‌ها

با سلام در ابتدا تصور می‌شود که قرار است با نگاهی علمی٬ واقعیت تاریخی ماجرا را زیر سوال ببرید و افسانه بودن آن را محرز نمایید اما دلایلی بی پایه ارایه می‌دهید که بیشتر مؤید مطلب است تا نافی آن. البته به قول سهروردی٬ حکایات و وقایع مذکور در آیین‌ها٬ اغلب واجد ارجاعاتی روانشناختی‌اند و استناد تاریخی در آن‌ها کم اهمیت است. نفی چنین تاریخ پویا و داینامیک٬ کار سختی است..

باعرض سلام و تشکر از اظهار نظر شما: باتوجه به اینکه منابع مطالعاتی اهل حق عموماً در باره تاریخ و عقاید خود ره افسانه گویی و داستان سرائی را در پیش گرفته اند و همواره این نگرش بر عموم جامعه اهل حق حاکم بوده است، بنابراین در نفی واقعه مذکور سعی شده است که از منابع کسانی که موید اهل حق هستند استفاده شود فلذا در مطلب مذکور، از نویسنده‌ای که خود همواره مدافع اهل حق بوده است، ادله ای بر نفی داستان چیچک آورده شده است تا به سرسپردگان و هموطنان عزیز اهل حق نشان داده شود که افسانه چیچک حتی مورد تائید مدافعان خود شما هم نیست. ضمناً جناب داریوش عزیز، ادله ذکر شده اصل وجود چنین سپاهی را زیر سوال می برد پس نمی تواند موید باشد.

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.