سلفیت و وهابیت
سیره پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بر این استوار بود که هر کس به یگانگی خداوند و رسالت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) شهادت دهد، مسلمان است. اما امروز، گروههای سلفی تکفیری، که دم از اسلام زده و خود را مسلمان واقعی میدانند، به بهانههای مختلف مسلمانان را مشرک و کافر خطاب کرده و شیعه وسنی را به خاک و خون میکِشند.
شاه ولی الله دهلوی، شخصی معتدل و میانه رو است که گرایشی روشنفکرانه و صوفیانه دارد. وی حدیث گرا است و تفکرات حدیث گرایی را در بین حنفیان ماتریدیه صوفیِ عقل گرا پخش کرد. وی در عین حال برخی از افکار ابن تیمیه را نیز پذیرفته است. شاه ولی الله از آن جهت که گرایش حنفی و گرایش کلامی ماتریدی و صوفیانه دارد، مورد انتقاد وهابیت است.
ابنتیمیه میگوید: «روایت دیدار پیامبر با خداوند و دست گذاردن خداوند به میان کتف حضرت و احساس سردی انگشتان خداوند تا درون سینه، مربوط به شب معراج در مکّه بوده و دیدار پیامبر با خدا در مدینه بوده، در نتیجه قطعا پیامبر خداوند را در خواب دیده و از آنجا که خواب انبیا همچون وحی میباشد پس موضوع دیدار پیامبر با خداوند قطعی است.»
ابنحبّان در کتابش «الثقات» میگوید: «در مدتی که در طوس بودم، هرگاه برایم مشکلی پیش میآمد، قبر علی بن موسی الرضا را زیارت میکردم، و از خداوند رفع آن مشکل را میخواستم و در اسرع وقت آن گرفتاری حل میشد، و این را بارها تجربه کردم، خداوند ما را بر محبت مصطفی و اهل بیت او (سلام الله علیهم) بمیراند.»
از جمله مسائلی که وهابیان در آن با سایر مسلمانان اعم از شیعه و سنی، مخالفت جدی و اختلاف نظر اساسی دارند، مسالهی سفر به قصد انجام زیارت قبر پیامبر اکرم (ص) میباشد. وهابیان منکر مشروع بودن چنین سفری حتی برای حاجیان هستند، در حالی که اهل سنت آن را برای حاجی و غیر حاجی، عمرهگذار و غیر عمرهگذار جایز و حتی مستحب میدانند.
از تلاشهای جریان فکری وهابی و با حمایت آل سعود در بین مسلمانان، نزدیک کردن گروهها و گرایشهای مختلف اسلامی به اندیشه وهابیت و در نهایت جزء دانستن این گروه و اندیشه در وهابیت است، تا از این رهگذر بتواند خود را از لحاظ کم وکیف و گستره جغرافیای بالا ببرد. یکی از این گروهها که وهابیت آن را همفکر خود میداند، دیوبندیه است.
از میان انبوه مسائلی که در آن بین مسلمانان و وهابیان، اختلاف است، مسالهی سفر برای زیارت قبر پیامبر اکرم (ص) است. وهابیان میگویند این سفر بدعت بوده و کسی نباید آن را انجام دهد. در حالیکه نووی از بزرگان شافعی و شارح صحیح مسلم، میگوید این عمل نه تنها مشروع است، بلکه برای حاجیان یک عمل مستحب موکد محسوب میشود.
صحیح مسلم یکی از کتب صحیح ششگانهی اهل سنت است. این کتاب بعد از صحیح بخاری از مهمترین منابع حدیثی در زمینهی عقاید، فقه، تفسیر قرآن و تاریخ صدر اسلام در نزد اهل سنت محسوب میشود. اما با این وجود، این کتاب مورد تحریف وهابیون قرار گرفته است. وهابیون با تحریف لفظی و معنوی در صدد حذف فضایل اهل بیت از کتب معتبر اهل سنت میباشند.
یکی از اخلاق انسانی این است که در برابر کسیکه با او در مسالهای مخالفت داریم، از چارچوب انصاف خارج نشده و با لحاظ این شرایط به نقد او بپردازیم. اما ابن تیمیه، در این مساله بویی از انصاف نبرده و در نقد شیعیان به هیچ قاعدهی دینی وحتی انسانی ملتزم نیست. او به ناحق میگوید شیعه مثل یهود، 50 رکعت نماز در روز را واجب میداند.
در مورد مسالهی اموات و کسانی که در عالم برزخ به سر میبرند بین اهل سنت اختلافاتی وجود دارد، برخی میگویند این ارتباط محدود است، برخی قائل به توسعه هستند، برخی قائل به قدرت تصرف در عالم دنیا هستند و برخی منکر آن. وهابیت در این میان مسیری کاملا جدا دارد و میگوید هیچ ارتباطی وجود ندارد حال آنکه اهل سنت این را نمیگوید.
میدانیم که آیین وهابیت ساخته و پرداختهی ذهن معیوب و مخرب محمد بن عبدالوهاب است که بر اساس افکار بیاساس ابن تیمیه بنا نهاده شده است. خود وهابیان میگویند ما اهل سنت هستیم. اما ما برای صحت این ادعا به عمل آنها کار داریم، نه کلامشان. در عمل بزرگ وهابیان، حج هیچ مسلمانی را نمیپذیرد، مگر اینکه این شخص وهابی باشد.
تقریبا تمامی ادیان جهان به این مساله اعتقاد دارند که بر حق هستند و مسیر درستی را طی میکنند. اما هستند در این میان کسانی که علیرغم مخالفت اکثر مذاهب با آنها و چهرهی منفوری که در عالم بشریت از خود به جا گذاشتهاند، با کمال وقاحت میگویند ما صراط مستقیم هستیم و هر کس که بر خلاف ماست راه جهنم و جهنمیان را میپیماید.
ابن تیمیه کسی است که در زمان خودش بهخاطر افکار و عقاید اشتباهی که داشت، از سوی تمامی علمای طراز اول زمان خودش خصوصا اهل سنت طرد شده و در نهایت در زندان از دنیا رفت. وهابیان او را شیخ الاسلام میدانند، در حالیکه کتب او پر از دروغ و کذب نسبت به شیعیان است، مثل اینکه میگوید شیعه نماز جماعت و جمعه را بهجا نمیآورد.
احترام صحابه و نقد خیرخواهانه منطق شیعه و همه مسلمانان است اما اینکه این افراد در اعمال و سیره بهصورت کلی و بالجمله دارای حجیت در عمل باشند و ما باید تمام اعمال ایشان را و حتی ترک آنها را موردقبول و نصب العین قرار دهیم و بدون هیچ استثنایی بپذیریم امری خطا است. سید قطب به عنوان رهبر فکری سلفیان جهادی همین منطق را دارد.