اگر در کتب روایی و تاریخی فریقین سیر و تتبع داشته باشیم، آن‌قدر روایات جعلی و احادیث ساختگی در آن‌ها وجود دارد که هر صاحب عقل سلیمی را به تفکر و تأمل وا می‌دارد که چگونه این احادیث دروغین در کتب صحیح و معتبر ایشان وارد گردیده است و به آن اذعان دارند، و این‌که چقدر حکومت بنی‌امیه در رسوخ و ورود آن دقیق عمل کردند و در لابلای احادیث معتبر، آن‌ها را به عنوان فضیلت و منقبت، به افراد مختلف، از خلفاء و برخی صحابه، آن هم از سوی پیامبر اکرم نسبت داده‌اند و باعث انحراف و اختلاف در امت پیامبر تا به امروز شده‌اند.
از جمله این احادیث دروغین و جعلی که در صحاح سته، مثل سنن ابن ماجه، به نقل از پیامبر اسلام وارد شده، این حدیث است که: «ذلک الرجل أرفع امتی درجه فی الجنه.[1] آن شخص (عمر بن خطاب) بالاترین افراد امت من در بهشت، از نظر جاه و مقام و درجه است.» و در ادامه این حدیث، در توضیح عبارت «ذلک الرجل» از ابوسعید خدری نقل شده که: «والله، ما کنّا تری ذلک الرجل الاّ عمر بن خطاب.[2] به خدا قسم! اعتقاد ما بر این است که آن شخص، به غیر از عمر بن خطاب، کسی دیگر نیست.»
در ردّ این حدیث جعلی، طبق نقل بزرگان اهل سنت باید بگوییم که، اولاً: والاترین و بهترین افراد بهشت که در کتب فریقین، با عبارات (خیر الناس؛ رجل من المومنین) وارد شده، حضرت خضر نبیّ (علیه‌السلام) است؛ مثلاً ملاعلی قاری در کتاب خود می‌نویسد: «معمر گفته است که به من خبر رسیده، آن مردی که «خیر الناس، رجل من المومنین» است، کسی است که دجّال، او را به قتل می‌رساند و او حضرت خضر نبیّ است.»[3] پس والاترین و بهترین فرد، طبق نظر عالمان اهل سنت، مسلّماً کسی غیر از عمر بن خطاب است که همان حضرت خضر باشد.
ثانیاً: اگر طبق این حدیث، عمر بن خطاب را والاترین افراد امت رسول در بهشت بدانیم، لازمه‌ی این اعتقاد این است که عمر بن خطاب، در فضیلت بر ابوبکر برتر باشد، در حالی‌که اهل سنت، این‌گونه اعتقاد ندارند؛ چنان‌چه دهلوی مدعی است که نصوص کثیره‌ای از رسول خدا بر افضلیت ابوبکر بر عمر بن خطاب دلالت دارد و حتی قرآن نیز اشعار به همین مطلب دارد.[4]
این دو اشکال را سندی، از علمای اهل سنت، در حاشیه‌اش بر سنن ابن ماجه مطرح می‌کند و می‌گوید: عبارت «ارفع امتی» منظور، افراد موجود در آن زمان است، پس تفضیل او بر صحابه لازم نمی‌آید و آمده است که کسی که این صفت را دارد حضرت خضر است، و اگر اشکال شود که خضر هم صحابه پیامبر به‌شمار می‌آید، از این نظر مشکلی نیست (خضر از امت پیامبر نیست)، بلکه این اشکال پیش می‌آید که ابوبکر افضل امت است.[5]
ثالثاً: ملاعلی قاری در توجیه این حدیث می‌گوید: ممکن است افضلیت عمر بن خطاب بر جمیع افراد امت را حمل بر خصوص و مقطع خاصی بگیریم؛ یعنی عمر بن خطاب، افضل اهل زمان خودش در زمان خلافتش بوده...[6] در حالی‌که عمر بن خطاب، در این زمان، بیش از هفتاد بار اقرار کرده است: «لولا علی لهلک عمر.[7] اگر علی (علیه‌السلام) نبود، هر آینه عمر هلاک می‌شد.» و این سخن خلیفه با توجیه این عالم سنی منافات دارد، چرا که طبق این گفتار عمر بن خطاب، افرادی مانند حضرت علی (علیه‌السلام) افضل و برتر از او، در زمان خودش بوده‌اند.
رابعاً: البانی[8] و محمد فؤاد عبدالباقی، محقق سنن ابن ماجه[9] نیز این حدیث را ضعیف دانسته‌اند.

پی‌نوشت:

[1]. سنن، ابن ماجه، دارالفکر، بیروت، لبنان، کتاب الفتن، ج4 ص928 رقم4077.
[2]. همان، ج4 ص928 رقم4077.
مسند، ابویعلی موصلی، دار الثقافه العربیه، دمشق، سوریه، ج2 ص332 رقم1074.
[3]. مرقاه المفاتیح، ملاّ علی قاری، دارالفکر، بیروت، لبنان، ج9 ص399 رقم5479. جهت مشاهده تصویر کتاب کلیک کنید.
[4]. ازاله الخفاء، ولی الله دهلوی، دار القائم، دمشق، سوریه، ج3 ص126.
[5]. حاشیه السندی علی سنن ابن ماجه، ج2، ص513. جهت مشاهده تصویر کتاب کلیک کنید.
[6]. مرقاه المفاتیح، ملا علی قاری، دار الفکر، بیروت، لبنان، ج10 ص411 رقم6053.
[7]. الاستیعاب، ابن عبدالبر، دار الجیل، بیروت ،لبنان، ج3 ص39.
[8]. صحیح و ضعیف سنن ابن ماجه، البانی، ج9، ص77.
[9]. سنن ابن ماجه، تحقیق محمد فؤاد عبدالباقی، دار احیاء الکتب العربیه، ج2، ص1359.