مذهب سید جمال الدین اسد آبادی، شیعه یا سنی!

  • 1397/03/08 - 14:54
سید جمال الدین اسدآبادی در درجه اول یک مسلمان بود و بعد پیرو یک مذهب. وی با نگاهی که به اسلام داشت از بیان مذهبش و اینکه پیرو چه مذهبی است، خودداری می‌کرد.

خلاصه مقاله
سید جمال الدین اسد آبادی، از شخصیت‌هایی اسلامی است که فقط بر روی اسلام تأکید می‌کرد و هرگاه از مذهب او می‌پرسیدند از پاسخ دادن طفره می‌رفت. وی معتقد بود که جهان اسلام باید به خود آمده و در مقابل استکبار ایستادگی کند. وی چون قائل به وحدت بود، از این‌که پیرو چه مذهبی است، خودداری می‌کرد. اما در این‌که وی چه مذهبی داشت، بین محققان اختلاف است؛ برخی وی را حنفی مذهب دانسته و برخی نیز او را شیعه امامی دانسته‌اند. با توجه به قراین موجود، وی شیعه امامی بوده است، اما به جهت تفکر تقریبیش از بیان مذهب خودداری کرده است.

متن مقاله
هدف سید جمال، تعالی و اعتلای اسلام و پیشرفت جامعه مسلمانان بود. سید برای رسیدن جامعه به این مرحله از همه چیز خود گذشت. از ملیت، مذهب و... . او چون به وحدت امت اسلام قائل بود، در هیج جایی به مذهبش تصریح نکرده است. برخی او را حنفی و برخی او را شیعه خطاب کرده‌اند.
رشید رضا، محمد مخزومی و برخی دیگران با این باور که وی افغانی است و مردم افغان حنفی مذهب هستند، مذهب او را حنفی می‌دانند.[1] در مقابل بسیاری از محققان شیعی و غیر شیعی به تشیع او تصریح کرده‌اند.[2]
قرائنی وجود دارد که سید جمال الدین اسد ابادی، شیعه است، از جمله آن قراین می‌توان این موارد را نام برد: اعتراف به امامت دوازده امام (علیه‌السلام)؛ حضور در حوزه‌های علمی شیعه و تدریس درس فلسفه در دانشگاه الازهر؛ تجلیل فراوان از آستان حضرت عبدالعظیم حسنی و پناهنده شدن به آن‌جا؛ تجلیل از میرزای شیرازی به عنوان مرجع تقلید شیعیان و نائب امام زمان (علیه‌السلام)؛ دعوت ناصرالدین شاه شیعی از او، برای سامان دادن به وضعیت کشور؛ برخورداری و پایبندی به مبانی فکر تشیع و ... .[3]
البته به قول جناب استاد رحیم‌پور، مسئله مذهب خیلی اهمیت ندارد، بلکه ما اول مسلمان هستیم بعد شیعه یا سنی و هویت‌های مختلف شیعی و هویت‌های مختلف سنی، همگی زیرمجموعه هویت واحد اسلامی هستند. چنان‌که هر وقت از سید جمال می‌پرسیدند که تو شیعه هستی یا سنی؟ می‌گفت: من مسلمان هستم.[4]
بنابراین باید همه بر مسلمان بودن تکلیه کرده و در مقابل استکبار بایستم. چیزی که تا امروز زیاد شاهد آن نبوده‌ایم.

نویسنده: مجتبی محیطی

پی‌نوشت:

[1]. رشید رضا، محمد، تاریخ الاستاذ الامام، درالفضیله، قاهره، 1427ق، ج1، ص33.
[2]. عنایت، حمید، سیری در اندیشه سیاسی عرب، تهران، امیر کبیر، 1385ش، ص78.
[3]. جبرئیلی، محمد صفر، سیری در تکفر کلامی معاصر، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، 1391ش، ص87-80.
[4]. ما اول مسلمانیم بعد شیعه یا سنی.

تولیدی

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.