اعتراف تنی چند از عالمان اهل سنت به تولد امام زمان شیعه

  • 1397/02/12 - 10:30

بسیاری از عالمان اهل سنت (مورخین و نسب‌شناسان و متکلمین) اذعان نمودند که امام حسن عسکری دارای فرزندی به نام محمد بوده که شیعه به منتظر و مهدی موعود بودنِ وی معتقدند. اما برخی مهدی ستیزان مانند ابن حزم اندلسی اموی که دشمنی او با اهل بیت در کتابهایش آشکار است، بی هیچ سند و مدرکی، می‌گوید حسن عسکری بی فرزند و عقیم بوده است.

اهل سنت در مقابل دیدگاه شیعه در موضوع مهدویت که گفته مهدی، فرزند امام حسن عسکری (علیه‌السلام) و زنده و در غیبت است، دو دیدگاه ارائه داد:
دیدگاه اول: امام حسن عسکری (علیه‌السلام) اصلاً فرزندی نداشته، بلکه عقیم بوده است. سرآمد قائلین به این دیدگاه، ابن حزم اندلسی اموی از دشمنان اهل بیت است که وهابیت نیز امروزه دنباله‌روی وی در ارائه این دیدگاه هستند.
دیدگاه دوم: ایشان فرزندی به نام محمد بن الحسن داشته، که در سال 255 متولد شده و در زمان وفات پدرش 5 سال داشته و برخلاف اعتقاد شیعه به زنده بودنش، او مرده است.
خیل کثیری از عالمان اهل سنت قائل به دیدگاه دوم هستند و عقیم بودن امام حسن عسکری (علیه‌السلام) را نپذیرفتند. از میان این عالمان اهل سنت می‌توان ذهبی و ابن خلکان و ابن ازرق وافقی و ابوالفداء و ابن الوردی را نام برد.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ اهل سنت گرچه اصل مهدویت را پذیرفته‌اند، لیکن در فروعات مبحثِ مهدویت با شیعه اختلاف نظر دارند. عالمان اهل سنت نمی‌پذیرند که مهدی موعود، همان فرزند امام حسن عسکری (علیه‌ السلام) باشد، چراکه برخی از آنان می‌گویند که حسن عکسری (علیه‌ السلام) عقیم بوده و از خود فرزندی به جای نگذاشته است و بسیاری دیگر نیز گرچه می‌پذیرند که امام حسن عسکری (علیه السلام) فرزندی به نام محمد بن الحسن (علیهما السلام) داشته، ولی می‌گویند که وی مرده است و نمی‌تواند امام زمان و مهدی موعود باشد.

اما متاسفانه امروزه برخی [مانند وهابیت] بر طبل «عقیم بودن امام حسن عسکری» کوبیده و عقیده شیعه را به سخره می‌گیرند و چنان جلوه می‌دهند که گویی عقیده تمامی عالمان اهل سنت، بر بی فرزندی امام حسن عسکری است و شیعه به یک فردی موهوم و غیر واقعی دل‌خوش کرده و او را امام زمان و مهدی موعودِ خویش می‌شمارد.
بدین خاطر ما در صددیم که اذعان و اعترافات و گزارش‌های بسیاری از عالمان اهل سنت که قائل و معتقد شدند که امام حسن عسکری فرزندی به نام محمد بن الحسن المهدی داشته را بیان بداریم تا ثابت کنیم اولاً: حضرت امام حسن عسکری (علیه السلام) عقیم نبوده و ثانیاً: آن‌که شیعه به مهدی بودنش معتقد است، فرد موهوم و غیر واقعی نیست. در مقاله قبلی اذعان ذهبی به تولد امام زمانِ شیعه را بیان کردیم و اکنون به گزارش سخنان برخی دیگر از عالمان اهل سنت خواهیم پرداخت:

اذعان ابن خلکان (متوفای 681ق) و ابن ازرق فارقی (متوفای 572ق) به تولد
ابن خلکان در «وفیات الاعیان» در ترجمه «ابوالقاسم المنتظر» می‌نویسد: «ابوالقاسم محمد بن الحسن العسکری دوازدهمین فرد از امامان دوازده‌گانه در اعتقاد شیعه است که به حجت، معروف است، ... ولادت وی در روز جمعه نیمه شعبان سال 255 است و زمانی که پدرش وفات کرد، عمر او 5 سال بود.
ابن ازرق  [احمد بن يوسف بن ازرق فارقى] در کتاب «تاریخ مَیَّافارِقین» [یا تاریخ فارقی] ذکر کرده که حجت، در ماه ربیع الاول سال258 متولد شده و [نیز] گفته شده در 8 شعبان سال 256 متولد شده که این قول، صحیح‌ترین اقوال است، و وقتی ایشان به سرداب داخل شدند عمرشان 4 سال بود و  گفته شده 5 سال بوده و نیز گفته شده در سال 275 داخل سرداب شده که عمرش در این زمان، 17 سال بود که خدا آگاه‌تر است.»[1]
ابن خلکان در ترجمه «ابو محمد العسکری» نیز می‌نویسد: «او پدر [موعود] منتظر صاحب سرداب است.»[2]
می‌بینیم که ابن خلکان و ابن ازرق وافقی، هر دو اذعان به تولد ایشان می‌کنند و سخنی نیز از زمان وفات حضرت به میان نمی‌آورند.

اذعان ابوالفداء (متوفای 732ق) و ابن الوردی (متوفای 749ق) به تولد
ابوالفداء و ابن الوردی نیز همانند ذهبی و ابن خلکان در معرفی امام حسن عسکری (علیه‌السلام) می‌نویسند: «حسن عسکری، پدر محمد منتظر صاحب سرداب است و این محمد منتظر همان دوازدهمین از امامان دوازده‌گانه بنابر عقیده‌ی شیعه است که به او قائم، و مهدی و حجت گفته می‌شود. منتظر در سال 255 متولد شد.»[3]
ابوالفداء در جای دیگر نیز در معرفی امام حسن عسکری (علیه‌السلام) ایشان را پدر محمد منتظر می‌داند.[4]
پس ابوالفداء و ابن الوردی نیز با صراحت به تولد حضرت اذعان می‌کند.

اذعان ابن اثیر (متوفای 630ق) به تولد
او نیز مانند ذهبی و ابن خلکان و ابوالفداء و ابن الوردی در معرفی امام حسن عسکری (علیه السلام) ایشان را پدر محمدی که امامیه به «منتظَر» بودنش در سرداب سامرا معتقد است، معرفی می‌کند.[5]

اظهار عبد الملک عصامی (متوفای 1111ق) به تولد
عبد الملک بن حسین العصامی مورخ شافعی مذهب اهل سنت در کتاب «سمط النجوم العوالی فی أنباء الأوائل والتوالی» می‌نویسد: «[حسن عسکری] فرزندش محمد را جانشین خود قرار داد و او امام م‌ح‌م‌د مهدی پسر حسن عسکری بن علی التقی بن عَلیّ التقی بن مُحَمَّد الْجواد ابْن على الرِّضَا بن مُوسَى الكاظم بن جَعْفَر الصَّادِق بن مُحَمَّد الباقر بن عَلیّ زين العابدين بن الْحُسَيْن بن عَلیّ بن أبی طَالب است _ که خدا از همه آن‌ها خشنود باشد _ او در روز جمعه نیمه شعبان سال 255 متولد شد و بنا بر قولی در سال 256 متولد شده است که این قول صحیح است. مادرش کنیز ام ولد [یعنی صاحب فرزند] و نامش صیقل یا سوسن و یا نرجس بود. کنیه‌ی او ابوالقاسم و القابش حجت و خلف صالح و قائم و منتظر و صاحب الزمان و مهدی است و مشهورترین القابش همین مهدی است. از ویژگى‌هاى ایشان این است که او جوانى است با قامت متوسط، صورت و موى زیبا، بینى باریک و پیشانى باز ...»[6]

این تنها اذعان و تصریح تعدادی از عالمان اهل سنت به عقیم نبودن امام حسن عسکری (علیه‌السلام) و تولد فرزندی به نام محمد بن الحسن از ایشان بود. اگر بخواهیم تعداد عالمان اهل سنتی را که چنین اذعانی نموده‌اند را شماره کنیم، بسیار خواهد شد که به جهت رعایت اختصار، ناچاریم در مقالات دیگر به تعداد دیگری از این عالمان اهل سنت اشاره نماییم.

پی‌نوشت:

[1]. «أبو القاسم محمد بن الحسن العسكري بن علي الهادي بن محمد الجواد المذكور قبله، ثاني عشر الأئمة الاثني عشر على اعتقاد الامامية، المعروف بالحجة، وهو الذي تزعم الشيعة أنه المنتظر والقائم والمهدي، وهو صاحب السرداب عندهم، وأقاويلهم فيه كثيرة، وهم ينتظرون ظهوره في آخر الزمان من السرداب بسر من رأى. كانت ولادته يوم الجمعة منتصف شعبان سنة خمس وخمسين ومائتين، ولما توفي أبوه، كان عمره خمس سنين، واسم أمه خمط، وقيل نرجس، والشيعة يقولون: إنه دخل السرداب في دار أبيه وأمه تنظر إليه، فلم يعد يخرج إليها، وذلك في سنة خمس وستين ومائتين، وعمره يومئذ تسع سنين. وذكر ابن الأزرق في " تاريخ مَيَّافارقين " أن الحجة المذكور ولد تاسع شهر ربيع الأول سنة ثمان وخمسين ومائتين، وقيل في ثامن شعبان سنة ست وخمسين، وهو الأصح، وأنه لما دخل السرداب كان عمره أربع سنين، وقيل خمس سنين، وقيل إنه دخل السرداب سنة خمس وسبعين ومائتين وعمره سبع عشرة سنة، والله أعلم». وفیات الاعیان و أنباء أبناء الزمان، قاضي القضاة أبو العباس شمس الدين أحمد بن محمد بن إبراهيم بن خلكان البرمکی، محقق: احسان عباس، بیروت، دار صادر، ج4، ص176، رقم: 562، متن کتاب.
میافارقین، اسم شهری است در کشور ترکیه که اکنون به نام سیلوان شناخته می‌شود.
[2]. وفیات الاعیان، پیشین، ج2، ص94، رقم: 169، متن کتاب.
[3]. «الحسن العسكري المذكور، هو والد محمد المنتظر، صاحب السرداب، ومحمد المنتظر المذكور هو ثاني عشر الأئمة الاثني عشر، على رأى الإِمامية، ويقال له القائم، والمهدي، والحجة. وولد المنتظر المذكور، في سنة خمس وخمسين ومائتين». المختصر في أخبار البشر، أبوالفداء عماد الدين إسماعيل بن علی بن محمود بن محمد ابن عمر بن شاهنشاه بن أيوب،(م732ق)، قاهره، المطبعة الحسينية المصرية، چاپ اول، ج2، ص45، متن کتاب.
«وَالْحسن العسكري وَالِد مُحَمَّد المنتظر صَاحب السرداب، والمنتظر ثَانِي عشرهم ويلقب أَيْضا الْقَائِم وَالْمهْدِي وَالْحجّة، ومولد المنتظر سنة خمس وَخمسين وَمِائَتَيْنِ». تاريخ ابن الوردی، أبو حفص زين الدين عمر بن مظفر بن عمر بن محمد ابن أبي الفوارس المعري الكندی المعروف بابن الوردی(م749ق)، بیروت، دار الكتب العلمية، 1417ق-1996م، ج1، ص223، متن کتاب.
[4]. «وفيها توفي الحسن بن علي بن محمد بن علي بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب رضي الله عنه، وهو المعروف بالعسكري، وهو أحد الأئمة الاثني عشر، على مذهب الإِمامية. وهو والد محمد المنتظر من سرداب سرمن رأى على زعمهم». المختصر فی اخبار البشر، ج2، ص49، متن کتاب.
[5]. «...وَهُوَ وَالِدُ مُحَمَّدٍ الَّذِي يَعْتَقِدُونَهُ الْمُنْتَظَرَ بِسِرْدَابِ سَامَرَّا». الكامل في التاريخ، عز الدين أبوالحسن علي بن أبي الكرم محمد بن محمد بن عبد الكريم بن عبد الواحد الشيباني الجزری المعروف بابن الأثير(م630ق)، تحقيق: عمر عبد السلام تدمری، بیروت، دار الكتاب العربي، چاپ اول، 1417ق-1997م، ج6، ص320، متن کتاب.
[6]. «الإمام الحسن العسکری بن على الهادی ... خلّف ولده محمدا أوحده وهو الإمام محمد المهدی بن الحسن العسکری بن على التقی بن محمد الجواد ابن على الرضا بن موسى الکاظم بن جعفر الصادق بن محمد الباقر بن على زین العابدین بن الحسین بن على بن أبی طالب رضی الله تعالى عنهم أجمعین.ولد یوم الجمعة منتصف شعبان سنة خمس وخمسین ومائتین وقیل سنة ست وهو الصحیح أمه أم ولد اسمها أصقیل وقیل سوسن وقیل نرجس کنیته أبو القاسم ألقابه الحجة والخلف الصالح والقائم والمنتظر وصاحب الزمان والمهدی وهو أشهرها صفته شاب مربوع القامة حسن الوجه والشعر أقنى الأنف أجلى الجبهة ولما توفی أبوه کان عمره خمس سنین». سمط النجوم العوالي في أنباء الأوائل والتوالی، عبد الملك بن حسين بن عبد الملك العصامی المكی(م1111ق)، المحقق: عادل أحمد عبد الموجود و علی محمد معوض، بیروت، دار الكتب العلمية، چاپ اول، 1419ق_1998م، ج4، ص150، متن کتاب.

نویسنده: مصطفی عباسی هرازیب

برچسب‌ها: 
تولیدی

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.