خداوند در قرآن کریم خطاب به حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) می‌فرماید: «إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً.[بقره/124] ما تو را برای مردم امام و پیشوا قرار دادیم.» پس مسئله امامت و پیشوایی بر مردم، از عمده‌ترین اموری است که خداوند با حکمت خود آن را توسط پیامبرانش بر مردم قرار داده است. لذا در دین اسلام هم این موضوع مطرح شده است که فرق و مذاهب مختلف اسلامی در بحث امامت به حسب نوع برداشت با هم‌دیگر اختلاف دارند، اما در اصل موضوع متفق‌القول هستند، چرا که در حدیث مشهور نزد شیعه و اهل سنت مذکور است که پیامبر فرمود: «من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه.[1] کسی‌که بمیرد و امام زمانش را نشناخته باشد، مردنش مردن زمان جاهلیت است.» این حدیث صریح است که برای امت پیامبر در هر زمانی تا روز قیامت امامی باید باشد که معرفتش شرط ایمان است و شخص غیر عارف به امامش مشرک و کافر خواهند بود.
در میان فرق و مذاهب اسلامی اختلافی نیست در این‌که نمی‌شود زمین از امام خالی باشد و علمای اهل سنت به آن اذعان دارند، مثلاً شهرستانی این چنین می‌نویسد: «والدلیل الساطع علی وجوب الامامه سمعاً اتفاق الامه بأسرهم من الصدر الاول الی زماننا انّ الارض لایجوز ان تخلو عن امام قائم بالامر.[2] دلیل روشن و واضح سمعی -نقلی- بر وجوب امامت، اتفاق همه‌ی امت است از زمان اول تا زمان ما که نمی‌شود زمین خالی باشد از امامی که قیام به کار بندگان کند.»
ابن حزم اندلسی می‌گوید: «اتفق جمیع اهل السنه و جمیع المرجئه و جمیع الشیعه و جمیع الخوارج حاشا نجدات من الخوارج علی وجوب الامامه و انّ الامه واجب علیها الانقیاد لامام عادل یقیم فیهم احکام الله...[3] اتفاق دارند همه‌ی اهل سنت و مرجئه و شیعه و خوارج غیر از فرقه نجدیّه بر وجوب امامت و آنکه بر امت واجب است اطاعت امام عادلی که به پا دارد میان امت احکام خدای متعال را ...»
تفتازانی می‌نویسد: «الاجماع علی انّ نصب الامام واجب، و انما الخلاف فی انه هل یجب علی الله تعالی او علی الخلق بدلیل سمعی او عقلی...[4] اجماع بر آن است که نصب امام واجب است، فقط اختلاف در این است که آیا بر خدای تعالی لازم است یا بر خلق واجب است؟...»
در نتیجه بی شک و تردید، هیچ اختلافی نیست که امت پیامبر را باید امام و پیشوایی باشد و بدون پیشوا کار اسلام و مسلمین پیش نمی‌رود.

پی‌نوشت:

[1]. فتح الباری، ابن حجر عسقلانی، دارالفکر، بیروت، لبنان، ج16 112.
[2]. نهایه الاقدام...، شهرستانی، دار الکتب العلمیه، بیروت، لبنان، ج1 ص168.
[3]. الفصل فی الآراء ملل و نحل، ابن حزم اندلسی، دار الکتب العلمیه، بیروت، لبنان، ج1 ص451. جهت مشاهده تصویر کتاب کلیک کنید.
[4]. شرح عقائد النفیّه، تفتازانی، مکتبه المثنی، بغداد، عراق، ص181. جهت مشاهده تصویر کتاب کلیک کنید.