افسانه مهاجرت زرتشتیان از ایران به هند

  • 1398/01/08 - 16:04

امروز بیشتر زرتشتیان جهان در هندوستان زندگی می‌کنند. زرتشتیان بر اساس کتاب «قصه سنجان» مدعی هستند که ظلم و ستم عرب‌ها و «ایرانیانِ مسلمان شده» سبب شد که جمع زیادی از زرتشتیان ایران به هندوستان مهاجرت کنند. اما شواهد نشان می‌دهد که این داستان‌پردازی‌ها و ماجرای مهاجرت، دروغ و ساختگی است.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ دکتر عبدالله شهبازی در بخشی از مقاله‌ی «اقبال لاهوری، نریمان پارسی و صعود سلطنتی» با استناد به سخنان چند تن از دانشمندان پارسی هند، داستان مهاجرت زرتشتیان ایران به هند را رد کرده است. گزیده‏‌ای از این مقاله را می‌آوریم.

کتاب «قصه سنجان» را یک موبد پارسی اهل نوساری به نام بهمن کیقباد در سال ۱۵۹۹ میلادی به فارسی نوشت. طبق این قصه پس از فتح ایران توسط مسلمین، گروهی از بقایای موبدان و اشراف ساسانی، که به حفظ آیین خود علاقمند بودند، به کوه‌های خراسان گریختند و قریب صد سال در آنجا پنهانی زیستند. سپس در حدود سال‌ ۷۷۵ میلادی، با قایق به سواحل هندوستان رفتند و در آنجا از سوی جادی رانا ـ شاه سنجان ـ مورد استقبال قرار گرفتند. زرتشتیان در این مسیر رنج‌های فراوان تحمل کردند.

ردّ داستان از سوی پارسیان هند

نریمان ـ اندیشمند پارسی ـ و پس از او برخی پارسیان دیگر اصالت قصه‌ی سنجان را رد کردند. برای نمونه ب. باتنا در سال ۱۹۴۳ در کنفرانس شرق شناسی بنارس پژوهشی در اثبات دروغین بودن این قصه ارائه داد. او تحقیق خود را با عنوان «قصه سنجان؛ دروغی آشکار» منتشر کرد. برخی از دلایل او در اثبات جعلی بودن این قصه چنین است: اولاً میان هند و ایران در دوران باستان رابطه‌ی گسترده وجود داشت. ایرانیان بر بخش‌هایی از هند حکومت کرده‌اند و از مدت‌ها پیش از اسلام، مراکز زرتشتی در هند برقرار بوده است. پارسیان کنونی هند از نسل زرتشتیان این دورانند نه بقایای فراریان موهوم. ثانیاً پس از فروپاشی امپراتوری ساسانی، غالباً هیچ نوع فشار دینی بر ایرانیان زرتشتی اعمال نمی‌شده است. ثالثاً جادی رانا ـ شاه سنجان ـ وجود واقعی نداشته و "سلطان نشین سنجان" پدیده ای موهوم و زاییده‌ی خیال پردازی قصه نویس است. در هیچ نقطه ای از سرزمین گجرات هیچگاه منطقه ای به نام سنجان وجود نداشته است. بهرامشاه ناسیک والا ـ پژوهشگر پارسی دیگر ـ نیز ابراز حیرت می‌کند که چرا نهصد سال پس از وقوع حادثه باید داستان آن گفته شود؟! عجیب است اینگونه افسانه های مشکوک از سوی نویسندگان غربی نشر می‌یابند. ساموئل هانتینگون ـ استاد دانشگاه ییل ـ قصه سنجان را نقل می‌کند. آبراهام جکسون ـ زرتشتی شناس امریکایی ـ این مجعولات را قصه وار بیان می‌دارد. استادی آلمانی این داستان را به یک ایرانی مقیم آلمان هدیه می‌دهد و…

دانلود کتاب «اقبال لاهوری، نریمان پارسی و صعود سلطنتی» اثر دکتر عبدالله شهبازی 

تولیدی

دیدگاه‌ها

کانال تاریخ حقیقی ایران (نقد زرتشت و باستانگرایی) در تلگرام و ایتاء، مربوط به تیمِ ادیان‌‌نت: @n_bastan

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.