آیا خروج از مذاهب چهارگانه اهل سنت جایز است؟!!
خلاصه مقاله
هر مسلمانی در فروعات دین، یا باید مجتهد باشد و یا به مجتهد رجوع کند و این مسألهای است که هم شیعه و هم اهل سنت بر آن اتفاق نظر دارند، از نظر اهل سنت، اجتهادِ مطلق، تنها برای چهار امام مذهب است و همه اهل سنت باید پایبند به مذهب یکی از این ائمه باشند و چنانچه این التزام را نداشته باشند، در دایره اهل سنت نگنجیده و خارج از اهل سنت هستند؛ امروزه متسلفین (اعم از وهابیت و جریان تکفیری جهادی)، اینگونه هستند که خود را مقید به امام یک مذهب نمیدانند؛ از اینرو بنا بر اعتقاد و فتوای اهل سنت، ایشان از دایره اهل سنت خارج هستند و عنوان اهل سنت بر آنها صدق نمیکند.
متن مقاله
یکی از ادعاهایی که وهابیت و گروههای تکفیری دارند، عدم التزام ایشان به یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت است؛ این تقابل وهابیت و جریانات تکفیری، با اهل سنت در مسأله اجتهاد و تقلید، به عنوان مهمترین شاخصه و اختلاف ماهوی این گروهها و اهل سنت بهشمار میرود، چرا که التزام به مذهب، یکی از اساسیترین معتقدات و معیارهای اهل سنت بهشمار میرود و بزرگان مذاهب اهل سنت، تنها کسانی را که مقلد یکی از امامان چهارگانه مذاهب باشند را از اهل سنت میدانند؛ برای نمونه نفراوی، از علمای مالکی مذهب، در باب لزوم تقلید از یکی از ائمه مذاهب تصریح دارد: «وَقَدْ انْعَقَدَ إجْمَاعُ الْمُسْلِمِينَ الْيَوْمَ عَلَى وُجُوبِ مُتَابَعَةِ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ الْأَرْبَعِ: أَبِي حَنِيفَةَ وَمَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ وَعَدَمِ جَوَازِ الْخُرُوجِ عَنْ مَذَاهِبِهِمْ.[1] اجماع مسلمین امروز بر این است که تبعیت از یکی از ائمه چهارگانه (ابوحنیفه، مالک، شافعی و احمد بن حنبل) واجب است، و خروج از مذهب این چهار نفر جایز نیست.»
ابن مفلح حنبلی نیز در باب لزوم تبعیت از مذاهب چهارگانه آورده است: «وَفِي الْإِفْصَاحِ: أَنَّ الْإِجْمَاعَ انْعَقَدَ عَلَى تَقْلِيدِ كُلٍّ مِنْ الْمَذَاهِبِ الْأَرْبَعَةِ وَأَنَّ الْحَقَّ لَا يَخْرُجُ عَنْهُمْ.[2] در کتاب الافصاح آمده است: اجماع اهل سنت بر این است که تقلید بر یکی از مذاهب چهارگانه باشد، و حق هم از این چهار مذهب خارج نیست. (بنا بر اعتقاد ابن مفلح)»
زرکشی نیز در بحر المحیط به نقل از ابن منیر آورده است: «الدَّلِيلُ يَقْتَضِي الْتِزَامَ مَذْهَبٍ مُعَيَّنٍ بَعْدَ الْأَئِمَّةِ الْأَرْبَعَةِ.[3] دلیل اقتضای این را دارد که بعد از ائمه چهارگانه، التزام به مذهب داشته باشیم.»
این نظر برخی از بزرگان و علمای اهل سنت، بر ضرورت متابعت از مذهب و پاینبدی به یکی از مذاهب چهارگانه بود، حال باید از وهابیها که مدعی اهل سنت بودن خود دارند پرسید، که شما به کدامیک از این ائمه چهارگانه پایبند هستید، تا بتوان شما را در دایره اهل سنت جای داد؟!!
پینوشت:
[1]. نفراوی، احمد بن غانم، الفواكه الدواني على رسالة ابن أبي زيد القيرواني، ج2، ص365، دار الفکر، بیروت، 1415ق. جهت مشاهده تصویر کتاب کلیک کنید.
[2]. ابن مفلح حنبلی، محمد، الفروع و تصحیح الفروع، ج11، ص103، تحقیق: ترکی، عبدالله، موسسة الرسالة، چاپ دوم، 1424ق. جهت مشاهده تصویر کتاب کلیک کنید.
[3]. زركشي، محمّد بن عبد الله (م 794)، البحر المحيط في أصول الفقه، ج8، ص374، دار الكتبي، چاپ اول، 1414هـ. ق. جهت مشاهده تصویر کتاب کلیک کنید.
نویسنده: علی اکبر لطفی

افزودن نظر جدید