پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ کتزیاس Ctesias مورخ و طبیب یونانی، طبیب مخصوص اردشیر دوم پادشاه هخامنشی و معتمد دربار هخامنشی بود. او پیرامون هخامنشیان و جامعه ایرانی کتابی نوشت که در بخشی از آن آورده است:

کوروش به سرزمین دربیک‌ها (Derbices) لشکر کشید. جنگ آغاز شد. کوروش از اسب افتاد و زخمی شد. یاران کوروش، او را به اردوگاه بازگرداندند. در پایان نبرد، لشکریان کوروش پیروز شدند و 30 هزار نفر از دربیک‌ها و 9 هزار نفر از ایرانیان کشته شدند.

Cyrus marched against the Derbices… Cyrus himself fell from his horse, and an Indian wounded him mortally with a javelin under the thigh… Cyrus' friends took him up while he was still alive and returned to camp… Amoraeus, the king of the Derbices, and his two sons being slain. Thirty thousand Derbicans and 9,000 Persians fell in the battle. The country then submitted to Cyrus.    

کتزیاس می‌نویسد کوروش به دربیک‌ها حمله کرد. حال پرسش ما از کسانی که کوروش را نخستین مُبدِع حقوق بشر می‌دانند این است: آیا این جنگ را جنگ مقدسی می‌دانند؟ اساساً جنگ می‌تواند مقدس باشد؟ 30 هزار دربیکی که از خانه و کاشانه خود دفاع می‌کردند کشته شدند. یعنی چند ده هزار کودک یتیم شدند. داغ دل آن کودکان را چگونه می‌توان با مبانی حقوق بشر توجیه کرد؟ داغ دل آن زنانی که بی‌شوهر شدند چه؟

پی‌نوشت:

Photius' Excerpt of Ctesias' Persica, Chapter 7. livius.org

Ctesias' Persian History, Introduction, text, and translation by Jan P. Stronk, Wellem Verlag, Dusseldorf. p 317.