برتری پسر بر دختر در دین زرتشتی

  • 1392/11/08 - 14:08
پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب_ بنا بر اوستا پسر داشتن نشانه ی روشنی و خوشبختی است. متون دین زرتشتی پر است از دعا و شکرگزاری به دلیل شرافت فرزند پسر. مبنای این باور در این است که دختران و زنان از نگاه دین زرتشتی ریشه ای اهریمنی و پلید دارند...

نسک‌های دین زرتشتی نشان‌گر این هستند که بنابر باور این آیین، پسران بر دختران برتری ویژه‌ای دارند. آنچه در ادامه می‌آید اسناد و شواهدی بر این مدّعا است. در اوستا، یسنای دهم، بند سیزدهم چنین آمده است: «ای هوم زرین، کسی را که از تو بهره‌ای یابد، پسران بسیار می‌بخشی و او را پاک تر و فرزانه‌ تر می‌کنی.» [1] از این گفتار بر می آید که هوم زرّین (گیاه مقدّس) بر اَشَوَنان (مؤمنان زرتشتی) پسران بسیار می‌بخشد و این یک بهره شمرده شده است. در بندِ پانزدهم از همین یَسنا چنین آمده است: «کسی که بر آن باشد تا پیشکشیِ به هوم را خود بخورد، پسران خوب و پسران آتُربان بدو ندهد.» [2] آری، ایزد هَوم آن گنهکاران را به کیفر گناهشان می‌رساند و آنان را از داشتن پسر خوب و آتربان [3] باز می‌دارد. شگفتا که نداشتن پسر، کیفر گناه شمرده می‌شود اما نداشتن دختر چنین نیست! در یسنای پنجاه و هشتم، بند ششم چنین آمده که: «از اوست که چارپایان رسا، چارپایان درست، زندگی درست و پسران درست داریم. از اوست تندرستی و رسایی و برخورداری ما از پاکی.»[4] روشن است که داشتن پسرانِ درست، همگام با زندگی درست و فزونی در سرمایه و تندرستی، رسایی و پاکی شمرده می‌شود اما دختران به چیزی شمرده نمی گردند! در یسنا، هات شصت و هشتم، بند پنجم آمده است: «ای [آبِ] اهوراییِ اهوره؛ مرا بهترین سرای اشَوَنَان ببخش، مرا روشنایی همه گونه خوشی دهنده ببخش، مرا پسران کارآمد ببخش.» [5] می بینیم که نیایشگر یسنا از اهورامزدا روشنایی، خوشی و پسر می‌خواهد! در هَفتَن یشتِ کوچکِ اوستا [6] بند پنجم، آمده است: «فره وشی‌های اشَوَنان و گروه زنان دارنده ی پسران نامور را [می ستایم].» [7] روشن است که زنانی ستایش می‌گردند که پسران ناموَر دارند. لیکن زنان دختردار ...؟

در یشت‌ها (که یکی از اصیل ترین بخش های اوستا است)، یشتِ هشتم (تیر یشت) بند پانزدهم چنین آمده است که ایزد اهورایی می‌گوید: «کدامین کس را به داشتن پسران توانگری بخشم؟ کدامین کس را گروهی از پسران و رسایی روان دهم؟ اکنون من در جهان استومند -جهان مادّی- به آیین بهترین اشا، سزاوار ستایش و برازنده ی نیایشم.» [8] پسر داشتن، توانگری و رسایی است. ایزدان سزاوار ستایش و نیایش‌اند چون به اشونان، پسر می‌دهند، اما هیچ نشانی از دختران نیست. گویی از داشتن دختر شرمسارند! همچنین در بند شصت و پنجم از یشت دهم اوستا (مشهور به مهر یشت) درباره ایزدان آمده است: «...آن که شهریاری بخشد، آن که پسران بخشد، آن که زندگی بخشد، آن که بهروزی بخشد، آن که دَهِشِ اَشا بخشد...» [9] از پیروان دین زرتشتی می پرسیم که آیا «دختر داشتن» ارزش بر زبان آوردن ندارد؟ اما پسر داشتن مایه‌ی بهروزی و خوشبختی و پاکی است؟ در نسکِ وندیدادِ اوستا، فرگرد چهارم، بند چهل و هفتم آمده است: «ای سپیتمان زرتشت؛ مردی که همسری دارد برتر از کسی است که همسری ندارد و پسرانی پدید نمی آورد.» [10] در متن اوستایی وندیداد می خوانیم که زنانِ پسردار (puthrâne) برتر از زنانِ بی پسر (aputhrâi) هستند:

adhaêca uiti nâirivaite zî-tê ahmât pourum framraomi spitama zarathushtra ýatha makhavô fravâxshôit vîsâne ahmât ýatha evîsâi puthrâne ahmât ýatha aputhrâi shaêtavatô ahmât ýatha ashaêtâi.

روشن است که در اینجا نیز "پسر داشتن" نشان برتری است! گرچه در برخی موارد فوق، برخی مترجمین واژه‌ی "puthra" ـ اوستایی را به معنی "فرزند" گرفته‌اند لیکن معنی اصلی و درست آن «پسر» است. [11] همان گونه که هَوم مقدس نیز به هواخواهانش پسر می‌دهد (نه دختر). اوستا پر است از دعا و شکرگزاری برای داشتنِ پسر اما هیچ اثری از شرگزاری برای دختردار شدن وجود ندارد. گرچه در برخی عبارات اوستا برای "فقیر نشدن" فرزندان (اعم از پسر و دختر) دعا شده است لیکن نه به خاطر ارزشمندیِ دختران. اما به راستی ریشه ی این تفکر کجاست؟ چرا در دین زرتشتی پسران مایه برکت و روشنی و عزت و سربلندی‌اند؟ اما در این افتخارات نامی از دختران نیست؟ پاسخ این سؤال را در بُندَهِشن (یکی از معتبرترین متون پهلوی) می‌خوانیم که اهورامزدا دختران و زنان را از سَرده ی (یعنی نژاد) پتیاره ی جَهی آفرید. (جَهی یعنی زن پست و هرزه که از پدیده‌های اهریمنی به وجود آمده است.[12] و برخی نیز گفته اند که جَهی نام یک دیو اهریمنی است.) به هر روی اهورامزدا دختران و زنان را از سرده (یا همان نژادِ) خباثت و پلیدی آفرید. و حتی آمده است که «اگر مخلوقکی را می‌یافتم که مرد را از او کُنَم، آنگاه هرگز تو را نمی‌آفریدم، که تو را آن سرده ی پتیاره از جهی است.» [13]

 

پی نوشت :

[1]. اوستا، پژوهش دکتر ج.دوستخواه، انتشارات مروارید، چاپ نوزدهم، تهران 1391، ج 1 ، ص 147 
[2]. همان،
یسنا، پژوهش ابراهیم پورداود، انتشارات اساطیر، چاپ دوم، تهران 1387، ص  176  
Yasna,Translated by L.H.Mills, from Sacred Books of the East, American Edition 1898, Yasna 10:15 
[3]. آتربان، آتورباون، آتوروان، آثوروان و آذربان همگی به معنی نگهبانِ آتش است. یعنی موبد، پیشوای دینی. نگاه کنید به:
موبد جهانگیر اوشیدری، دانشنامه ی مزدیسنا، نشر مرکز، چاپ پنجم، تهران 1389، ص 59
[4]. اوستا، پژوهش دکتر ج.دوستخواه، انتشارات مروارید، چاپ نوزدهم، تهران 1391، ج 1 ، ص 230-231
[5]. همان ، ج 1 ، ص 253
[6]. هَفتَن یشتِ کوچک بخشی از یشتها است که به «هفت هایِ یشتها» و «هپتنگ هایتیِ یشتها» معروف است و در آن به ستایش مقدّسینِ بی مرگ می پردازد. نگاه کنید:
موبد جهانگیر اوشیدری، دانشنامه ی مزدیسنا، نشر مرکز، چاپ پنجم، تهران 1389، ص 486
[7]. اوستا، پژوهش دکتر ج.دوستخواه، انتشارات مروارید، چاپ نوزدهم، تهران 1391، ج 1 ، ص 282
[8]. همان ، ج 1 ، ص 333
Tishtar Yasht (Hymn to  tishtrya , the Star Sirius), Translated by James Darmesteter, From Sacred Books of the East, American Edition, 1898
[9]. اوستا، پژوهش دکتر ج.دوستخواه، انتشارات مروارید، چاپ نوزدهم، تهران 1391، ج 1 ، ص 368
Mihr Yasht (Hymn to  Mithra), Translated by James Darmesteter, From Sacred Books of the East, American Edition, 1898 
[10]. اوستا، پژوهش دکتر ج.دوستخواه، انتشارات مروارید، چاپ نوزدهم، تهران 1391، ج 1 ، ص 699 
[11]. در واژه نامه های اوستایی این مطلب آمده است. از جمله :
A Dictionary of the Avesta Language, by Kavasji Edulji Kanga, The Educatian society's Steam Press, Bombay 1900, pp 329   
[12]. موبد جهانگیر اوشیدری، دانشنامه ی مزدیسنا، نشر مرکز، چاپ پنجم، تهران 1389، ص 239
[13]. فرنبغ دادگی، بندهش، پژوهش مهرداد بهار، انتشارات توس، چاپ چهارم، تهران 1390، ص 83-84

تولیدی

دیدگاه‌ها

عجیبه که در ایران باستان زنان و دخترها رو یه مشت موجود خبیث اهریمنی می دونستن . دختران از نژاد اهریمن آفریده شدن ؟ حالا فهمیدیم پندار نیک یعنی چی !!

تازه این پندار نیکشونه ! پندار زشتشون دیگه چیه؟؟

عزیز من این دین خداست و درسته اشکال اینجاست که اینایی را که ما می خوانیم بخش های تحریف شده هستند

سلام و تشکر ***

اینکه ایران یه زمانی امپراطوری داشته و بر حدود نصف جهان حکومت داشته برای بعضی ها قابل تحمل نیست درهمه ادیان و باورها برتری پسران وجود داره وقتی در ایران زن ها شاهنشاهی داشتن یعنی اینکه در ایرا تبیعض کمتربوده با کوبیدن هیچ چیزدرست نمیشه وقتی عربها و ترکها مغولها وارد الیران شدند و هویت ایرانی اصیل رو بر باد دادند حالا که حقیقت داره خودش و نشون میده بعضیا دست بکارتوهین و یه سری مطالب هستند که چیارکنند مثلا هرجا ایرانی اصیل هست مطمءن باشین اصالتش و حفظ کرده وقوم به قوم نسل به نسل می چرخه و حفظ میشه درسته تعداد کمه ولی آنچه مهم هست نگه داشتن اصالت و فرهنگ بسیار عالی است که به نسلهای بعد خودش یادمیده با این حرفا نمی تونین ایران باستان رو ضعیف نشون بدید تاریخ خود گویای همه چیز هست اگه معنی دقیق پندار نیک ومی دونستید بخودتون اجازه چنین جسارتی رو نمی دادین یا اینکه میدونین خودتون و به نفهمی زدین

اینکه میگید در ایران باستان زنان به حکومت میرسیدن اگه خوب درباره ش مطالعه کنیم می‌بینیم که اون قضیه یه استثناء بود و در همون حال هم بدترین توهین ها و تحقیرها رو علیه اون دو تا زن انجام میدادن و حتی قصد تجاوز بهشون رو داشتن و سر آخر بعد چند روز اون ها رو میکشتن و این دو زن در همون چند روز حکومت (که ناچاراً به خاطر نبودن هیچ شاهزاده پسری حکومت کردند) همه نوع تحقیر و توهین رو دیدن. اسناد زرتشتی و ../. رو ببینید: http://www.adyannet.com/fa/news/13050

حداقل هرچی اعتقاد به بدی زنا داشتن زنده به گورشون نمی کردن

اتفاقاً تو تاریخ هرودوت اومده که ادمها رو زنده به گورم میکردن ! چی بدتر از اینکه کسی رو از نژاد اهریمن بدونی؟

ايراني محترم بعضي از افراد جاهل دختران خود را قبل از پيدايش اسلام زنده به گور ميكردند 25

شرم آوره . حالا اگه به این باستان پرستها گفته بشه که زنان و دختران اینطوری تحقیر میشدن متعصبانه خودشون رو به اون راه میزنن

اهــورامــزدا دخـتــران و زنـــان را از نـــژاد یــک دیــو اهریـــمنـــی آفـریــد. (؟؟؟؟) عـــجـــب عــقـــیــده ایــــ !

این اسناد نشون میده که چقدر زنها و دخترها تو ایران باستان تحقیر میشدن. ولی استاد فخرایی ! یه عده ای میگن چون تو ایران باستان یکی دو تا زن پادشاه شدن پس زنها تو ایران جایگاه خوبی داشتن !!!! اگه بخوایم منصفانه نگاه کنیم باید بگیم که اون زنها به خاطر «نبود مردان» شاه شدن ! یعنی چون مردی وجود نداشت از سر ناچاری شاه شدن !!! وقتی هم مرد پیدا کردن اون زنهای تازه شاه شده رو میکشتن تا از شر اهریمن خلاص بشن !! اینم جایگاه زن در ایران باستان !!!!

یه نکته ی خیلی مهم : یه نکته ی خیلی مهم : یه نکته ی خیلی مهم : آرتور کریستین سن در ایران در زمان ساسانیان میگه : هنگام تولد طفل پدر بايد شكر خداى را با انجام مراسم دينى خاص و دادن‏ صدقات بجاى آورد، صدقه پسر بيش از دختر بود. سند : آرتور كرستين سن، ايران در زمان ساسانيان‏، ترجمه: رشيد ياسمى‏، ناشر: دنياى كتاب‏، تهران‏ 1368، ص 437 و عجیبه که این عمل زشت و غیرانسانی در دینکرت هم تأیید شده : دينكرد، كتاب 8. فصل 31، فقره 14- 13 (هوسپارم نسك)

بازم شما ارتجاع سرخ سیاه باز افسانه سرای به دین بهی کرداید شب پره گر نخواهد فصل افتاب نگاهد رونق بازار افتاب دورد بربهدینان وزنده باد دین بهی تنها دین خرد گرا در جهان و بهترین دین در گذشته حال و اینده ایدون باد دختر نو بهدین

دوست عزیز این چیزی هم که شما گفتید چیزی شبیه همون ارتجاع سرخ و سیاهه، اگه ادله ای دارید بفرمایید، اینکه دین من به دین است و تعصب به خرج بدیم، با شأن یک ایرانی با فرهنگ در تضاد کامل است. موفق باشید

خانم نوبهدين واقعا معناي دين خردگرا را نيز فهميديم از روشنگري شما ممنونم .بارها و بارها و بارها در همه جه آمده كه ايرانيان با آغوش باز به دنبال دين اسلام آمدند نه با زور و شمشير چون اگه زور بود كه الان خبري از اسلام گرايي و اسلامي زيستن در ايران يا هركجاي دنيا وجود نداشت

من از همه ی کسایی که اینجا از تک تک قوانین اسلام پیروی می کنند سوال دارم:عایا ما عربیم؟یا باید قوانین اونا رو پیروی کنیم؟ همونطور که میدونین دین اسلام دینی هست که برای عرب هاست. یعنی با توجه به کارهایی که اون ها انجام می دادند دین اسلام براشون محدودیت هایی رو قائل شده برای مثال:عرب ها در نوشیدن مشروب زیاده روی می کردند و دین اسلام نوشیدن آن را برای عرب ها ممنوع کرد چون واقعن باعث ایجاد مشکل می شد. عرب ها با هم دیگه دعوا زیاد می کردند و دین اسلام این کار رو ممنوع کرد ولی.. عایا ما ایرانی ها قبل از ورود به اسلام همچین مشکلاتی داشتیم؟جواب یک چیز است:خیر من نمی گم که اصلا مشکل نداشتیم چون به هر حالل تو هر جامعه ای آدم های خراب هم وجود دارد ولی به این صورت نبود و همه ی این ها به دلیل محدودیت هایی بود که دین اسلام برای ایرانی ها گذاشت که برای ایرانی ها درست نبود چون مال عرب ها بود.. پس نگین چرا دختر ها و پسر های جدید حجاب رو رعایت نمیکنن لطفاما به دین اسلام احترام می زاریم ولی ما عرب نیستیم و دینمون با اونا یکی نمی باشد

من یه سؤالی دارم !!!!!!! عایا ما قزاق هستیم ؟؟!!!!!!!!! پس واسه چی باس از زرتشت پیروی کنیم ؟!!!! زرتشت مال یه جایی حوالی قزاقستان امروزی بود. نهایتش شمال افغانستان ! اون دوره و زمونه مردم قوم و قبیله زرتشت دائم با هم درگیر بودن و بکش بکش بود. حتی گاو رو وحشیانه ذبح میکردن. زرتشت اومد گفت گاو خیلی موجود مقدس هست و روح ایزدان درش حلول کرده و از این حرفها ! حالا چرا ما باید پیروی از اون بکنیم ؟ البته ما هم واسه زرتشت احترام قائلیم چون در وضعیت عصر حجر اندکی فکرش از بقیه مردم باز تر بود. ولی خوب الان چه ربطی به ما داره ؟

دوست عزیز اصلا خوب نیست که آدم سطح فکرش رو اینقدر پایین بیاره! شما که میگی اسلام چون در سرزمین حجاز طلوع کرده پس مال عربهاست پس خوش بحالشون که دینی اینجور با مبانی محکم دارن و بدا به حال ما ایرانی ها که خدا ما رو لایق ندونست و یک دین سطح پایین تر به ما داد! چون در برتر بودن اسلام بر دیگر ادیان که شکی نیست، چه از لحاظ فکری و چه از لحاظ معرفتی و چه ار لحاظ احکامی از تمام دین ها بالاتر و عقلانی تره، گرچه عقیده ما بر اینه که دین حضرت زرتشت دین الهی ای بوده که به دست موبدان و مغان تحریف شده. اون حجابی هم که مثال زدی منظورت چی بود تو همه ی ادیان از جمله دین زرتشتی رعایت حجاب وجود داره، ایرانی ها هم که فکر کنم قدیما خیلی خیلی خشک مذهبی تر بودن، چون در آثار سنگی باقیمانده از دوران هخامنشی و ساسانی اصلا تصویر زن وجود نداره یا خیلی کم وجود داره.

اسلام یک دین جهانی هست و خود قرآن گفته مخاطبش عالمین هست. للعالمین... اما مواردی که نام بردی مثل افراط در مشروب و دعوا و ... همه ش تو ایران هم بوده و هست. پس ربطی به عربها نداره. بلکه مال همه دنیا هست. اتفاقا اسلام بیشتر از اون که به کار عربها بیاد به کار ایرانی ها اومد

امیدوارم کسانی که این همه تبلیغ به نفع زرتشتیگری میکنن با خوندن این مطلب و سندهاش دست از رفتار زشت خودشون بردارن

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.