سلفیت و وهابیت
جریان سروریه یکی از جریانهای فعال وهابی در عصر کنونی است. این جریان وهابی با وهابیت ملکیه (درباری) تفاوتهایی دارد تا جایی که جریان سروریه و ملکیه گاهی در مقابل هم قرار میگیرند.
صالح الفوزان از مفتیان وهابی در عصر حاضر است. وی معتقد است که مسلمانانی که به حضرت رسول متوسل شوند یا از ایشان درخواست شفاعت کنند، مشرک به شرک اکبر هستند و از مسلمانی خارج هستند.
یکی از مسائلی که به عنوان چالش جدی میان وهابیت و مسلمانان مطرح است، مقوله توسل است. توسل از نگاه جهان اسلام مورد پذیرش است و مبتنی بر کتاب و سنت میباشد، اما همین موضوع از نگاه وهابیت زیر سوال رفته است.
یکی از دلایل اصلی عملکرد وحشیانه گروههای تکفیری، کافر دانستن کشورهای اسلامی است. نظریهپردازان این گروهها معتقدند که حاکمان کشوهای اسلامی باید طبق تفکر ایشان سیر کرده و اگر مبنای دیگر عالمان اهل سنت را در ملاک کشور اسلامی بپذیرند، کافرند.
زمانی که حسن و قبح عقلی شد، طبیعتا باید حسن و قبح را در ذات افعال جستجو کرد. این نظر از سوی ابنتیمیه طرد شده و او ضمن پذیرش حسن و قبح عقلی، آن را عرض میداند و آنرا خارج از ذات افعال میداند. قطعا این نظر متناقض و از فهم نادرست نشات گرفته است.
عبارت «لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ» نشان از آن دارد که خداوند بشر نیست، بلکه او خالق بشر است و از اینرو تعلقات بشری در ذات او راه ندارد. احساسات و عواطف، خنده و ... همه از مشخصات موجودات مادی است. اما هیچکدام از آنها در ذات اقدس الهی راه ندارد، چراکه وجود او منزه از امور مادی است.
عقل به عنوان یکی از منابع شناخت در درک مفاهیم و مبانی مورد استفاده قرار میگیرد. این در حالی است که در یکی از شاخصههای اصلی در مبانی سلفیه، عقلستیزی و مخالفت با کارکردهای عقلی است. همین امر سبب شده است که سلفگراها در باب خداوند قائل به تشبیه و تجسیم گردند.
در مبانی اعتقادی وهابیت آمده است: گرچه آنان از سوی خداوند دارای چنین مقام و حقی هستند، اما دیگران حق ندارند چنین چیزی از آنان طلب کنند که در آن صورت با کسیکه از بتها درخواست شفاعت کرده، تفاوتی نمیکند. در این صورت باید از ایشان پرسید: آیا خداوند مقامی را به ایشان داده است که موارد استفاده از آن نباید به وجود آید؟
بسیاری از علمای حنبلی و غیر حنبلی رسالههایی در ردّ سخنان محمد بن عبدالوهاب نوشته و برای وی فرستادند، اما هیچیک تاثیری نداشت و او همچنان بر عقاید فاسد و منحرف خود پافشاری ورزید.
در سال 1218ق. پس از تسلط وهابیان بر شهر مکه مکرمه، تمامی آثار بزرگان از جمله قبه زادگاه پیامبر (صلیاللهعلیهوآله) در «مُعَلی»، ... قبّه زادگاه حضرت خدیجه (علیهاالسلام)، آثار باستانی اطراف خانه خدا، آثار باستانی باقیمانده بر روی چاه زمزم و... را نابود کرده است.
در این که ابن تیمیه ناصبی است یا شیعه ستیز اختلاف وجود دارد. اکثر علمای شیعه معتقدند که ابن تیمیه ناصبی و اهل بیت ستیز است. اگر کسی به کتاب منهاج السنه مراجعه کند، مشاهده خواهد کرد که ابنتیمیه ناصبی است.
عمر به پیامبر عرض کرد: تو با اجسادى سخن مى گویى كه روح ندارند، رسول الله فرمود: (و الذى نفس محمد بیده ما انتم باسمع لما اقول منهم)؛ سوگند به كسىكه جان محمد در دست او است، شما نسبت به آنچه مىگویم از آنها شنواتر نیستید.
ملاک حسن و قبح عقلی چیست؟ ابنتیمیه معتقد است که باید دو میزان در نظر گرفت. ملاک، نسبت به خداوند در صفات وی، همچون رضایت و محبت وی جستجو شود و میزان نیز در بشریت بر پایه نفع و ضرر است. این ملاکها در راستای عدم تشابه خداوند و انسانهاست که مبتنی بر تصور غیرصحیح ابن تیمیه است.
فرقه افراطی وهابیت با عقاید انحرافی خود شکاف عمیقی را در میان فرق و مذاهب اسلامی بهوجود آوردند و از طرف دیگر با اینکه علمای اهل سنت خود را از این گروه جدا دانسته و از آنها کناره گیری میکردند اما اینان خود را داعیهدار تمامی اهل سنت دانسته و اگر کسی مخالف با ایشان بودند بلافاصله حکم ارتداد و تکفیر را به آن میزدند و خونش را حلال و مال و ... او را مباح اعلام میکردند