جنگ جمل
شیعه، همسران پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله را بر پایه آیه ششم سوره احزاب، «امهات مؤمنین» میداند و آنان را پاس میدارد؛ اما افسوس که برخی از آنان، به فرمانهای خدا و پیامبر صلیاللهعلیهوآله پایبند نبودند؛ نمونه برجسته این ادعا، شرکت عایشه در جنگ «جَمل» است.
امسلمه میگوید: شبی رسول خدا صلیاللهعلیهوآله برخاست و میفرمود: «لا اله الا الله، امشب دیگر از فتنهها چه نازل شده؟ چه کسی صاحبان این حجرهها را بیدار میکند؟ (منظور حضرت، همسرانش بودند) چه بسا پوشیدهای در دنیا، در آخرت برهنه است!» و نیز پیامبر با اشاره به خانه عایشه فرمود: فتنه اینجاست که شاخ شیطان بیرون میآید.
جنگ جمل، نخستین فتنه بر علیه امیرالمؤمنین پس از پذيرش خلافت اسلامی توسط ایشان بود؛ در این جنگ، طلحه و زبیر در حالیکه عایشه همسر رسول خدا صلىاللهعلیهوآله را نیز با خود همراه کرده بودند، علیه امام شوریدند. این جنگ در حوالی بصره رخ داد و در آن، تعداد زیادی از هر دو گروه کشته شدند. در نهایت، جنگ با پیروزی امیرالمؤمنین پایان یافت.
جنگ جمل، اولین جنگ امیرالمؤمنین با منافقین بود که به رهبری عایشه، همسر پیامبر گرامی اسلام صلیاللهعلیهوآله و به قصد گرفتن خلافت رخ داد؛ اما عدهای با استناد به یک روایت ضعیف، از پشیمانی امیرالمؤمنین علیهالسلام برای شرکت در این جنگ یاد میکنند؛ در حالیکه در منابع معتبر روایی اهل سنت منعکس است که صلابت علوی و رشادت و شجاعت حسنی، ناکثین را به زانو در آورد.
در جنگ جمل به امیرالمؤمینن جسارتهای فراوانی شد و روسیاهی عاملین آن تا ابد در تاریخ ثبت و ضبط شده است. عایشه با همراهانش سوار بر جمل شد و به جانب عاملین حکومت امیرالمؤمنین علی علیهالسلام حرکت کرد. اما خداوند متعال با وعدهی حقی که داده، لشکر جمل را ذلیل کرد و با روسیاهی تمام، آنان را به تاریخ ملحق کرد.
برخی از دشمنان شیعه شبهه میکنند که چرا در جنگ جمل که «عایشه» دختر ابوبکر مردم را علیه خلیفه رسول خدا صلیاللهعلیهوآله تحریک و آتش جنگ را شعلهور کرد و بیش از بیست هزار نفر از مسلمانان را به کام مرگ فرستاد، ولی توسط حضرت علی علیهالسلام کشته نشد. سرخسی این مطلب را اینگونه پاسخ میدهد که وقتی زنی از اهل بغی دستگیر شود، اگر جنگیده باشد، حبس میشود تا هیچیک از اهل بغی باقی نماند؛ ولی کشته نمیشود.
اقوال مختلفی برای مبرا دانستن عایشه در جنگ جمل ذکر شده است، اما چرا اهل سنت به معتبرترین کتاب خود یعنی صحیح بخاری رجوع نمیکنند تا معلوم شود عایشه در جنگ جمل، چه نقشی داشته است؟ آیا مقصر بوده یا نه؟! در صحیح بخارى به نقل از ابوبکره آمده است که عدم پیوستن به لشکر بصره را فرماندهى عایشه دانسته است.
دلاوری و شجاعت بینظیر امام حسن مجتبی علیهالسلام در جنگ جمل، سبب شد تا لشکر اسلام در مقابل منافقین به پیروزی برسد و در این پیروزی، سید جوانان بهشت، یعنی امام حسن مجتبی علیهالسلام، نقش اصلی را بر عهده داشتند.
خدای متعال در آیه 33 سوره مبارکه احزاب، دستوراتی را به همسران رسول خدا صلیاللهعلیهوآله داده است؛ اما یک سؤال مهم؛ آیا تمام همسران حضرت، به فرمان الهی در این آیه، عمل کردند؟!
ابنتیمیه در دشمنی با امیرالمؤمنین علیهالسلام به قصد تخریب شخصیت و عدم تأثیر ایشان در پیشبرد اسلام، فضایلشان را منکر شده، در ضمن اقرار میکند که امیرالمؤمنین علیهالسلام پس از پیامبر صلیاللهعلیهوآله فقط در سه جنگ جمل، صفین و نهروان شرکت کردند.
مجموع فتاوی، ابن تیمیه، ج4، ص493.
ابن حجر به نقل از مطرف بن عبدالله مینویسد: «به زبیر گفتیم که چه چیزی باعث شد كه شما خلیفه مسلمین - عثمان- را اینچنین ضایع كردید و او را كشتید و سپس به بصره آمدهاید و خونخواه او هستید؟!
ذهبی مینویسد: «رسول خدا صلیاللّهعليهوآله به همسرانش فرمود: كداميک از شما بر شتر پر مو مینشيند و گرداگردش مردم بسياری كشته میشوند و خودش نجات میيابد؟!»
تاريخ الإسلام، ذهبی، ج3، ص490.
لشکرکشی عایشه به بهانه خونخواهی عثمان و انتقام از قاتلان او، بهانه آن شد تا بعد از گذشت قرنها از این اتفاق ننگین، عدهای وهابی با طرح شبهاتی بیاساس، به مقایسه عظمت قیام کربلا با لشکرکشی اصحاب جمل بپردازند؛ اما نمیتوان فراموش کرد که پیامبر خدا بارها عایشه را از این جنگ برحذر داشتند.