بهترین توصیفی که می‌توان برای معرفی شخصیت امیرالمومنین بیان کرد، همان وصفی است که خدای حکیم فرموده است. زیبا‌ترین توصیف در روح کلماتی دمیده شده که قرار است پرده از چهره‌ی مردی بردارد و او جان پیامبر نامیده‌ ‌شود. خدا خواست تا مردم علی (علیه‌السلام) وصی و وارث علم پیامبر را، با رویداد مباهله بشناسند.

برای حضرت علی (علیه‌السلام) القاب بسیار زیادی است؛ اما در بین این القاب لقبِ امیرالمومنین لقب اختصاصی ایشان است که تنها مختص حضرت بوده و حتی سایر ائمه نیز بدین لقب خوانده نمی‌شوند.

جمعیت قابل توجهی از جامعه آماری اهل سنت، نظیر بسیاری از پیروان تصوف، معتقدند که در باطن وواقعیت، امیرالمومنین جانشین بلافصل رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) بوده است؛ البته اینان در رابطه با خلافت ظاهری، دیدگاه دیگری دارند و معتقدند که خلافت ظاهراً به ابوبکر، عمر، عثمان و حضرت علی (علیه‌السلام) تعلق داشته است.

حدیث منزلت، با عبارت‌های متعددی صادر شده و هر کدام از آن‌ها به نوبه خود، امامت امیرالمؤمنین را ثابت می‌کنند، ولی برخی از نصوص آن هم‌چون «انه لا ینبغی ان اذهب الا وانت خلیفتی»، نص صریح است.

یکی از نا گفته های تاریخی جریانی است که زهری از علمای بزرگ اهل سنت نقل کرده است .او از حادثه عجیبی سخن می گوید که همزمان با شهادت امیر المومنین علیه السلام در بیت المقدس اتفاق افتاده است .حادثه ای که در نوع خود بی نظیر بوده و خود قرینه ای برای اثبات مظلومیت و حقانیت امیر المؤمنین خواهد بود.

از مهمترین اختلافات بین مکاتب اهل تسنن و شیعه، اختلاف در روش انتخاب امام است. اهل تسنن بر این باورند که انتخاب امام وظیفه مردم است، اما شیعه ضمن نقد مبانی اهل تسنن در این مساله، به آیات و روایات فراوانی استدلال می‌کنند که به روشنی انتخاب امام را مختص خداوند دانسته و به کسی اجازه دخالت در این مساله مهم الهی را نداده است.