تایلند در جنوب شرقی آسیا و شبه جزیره هندوچین بر کنار خلیج سیام قرار[242]دارد . ، 514000 کیلومتر مربع وسعت آن است و 53 میلیون سکنه دارد . مرکز حکومت آن بانکوک است .
اسلام در اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم توسط مسلمانان مالزی و بازرگانان هندی و عرب باین سرزمین وارد شد و در آنجا گسترش یافت .
مسلمانان ، غالبا در نواحی جنوبی ، و در نزدیکی مرز تایلند با مالزی استقرار دارند و 90%مردمان این نواحی پیرو آئین اسلام هستند . سرزمینی که تحت قلمرو مسلمین است به فطانی یا پنانی مشهور است که قبل از اشغال آن توسط تایلند ، مساحت آن به بیش از 82000 کیلومتر مربع بالغ می گردد و 12 ایالت را در بر می گرفت . این منطقه از شمال به تایلند ، از جنوب به مالزی ، از غرب به اقیانوس هند و از شرق به دریای چین محدود است و پس از اشغال آن توسط مهاجمین تایلندی مساحت آن به 26240 کیلومتر مربع تقلیل یافت که شامل چهار ایالت فطانی ، جالا ، بنجارا و نصف مساحت کل « سغکورا » می شود . از 5/4 میلیون سکنه فطانی ، 4 میلیون نفر مسلمانند که از نژاد مالزی و اندونزیائی می باشند(10)و از نظر فرهنگی ، مذهبی و نژادی هیچ رابطه ای با ملت تایلند و زبان تائی ندارد . زبان مسلمانان مالزی و اندونزیائی است که با حروف عربی و لاتین نوشته می شود . اکثریت مردم در روستاها سکونت داشته و اساس اقتصاد مردم را کشاورزی تشکیل می دهد . بقیه در امور خدماتی و صنعتی مشغول بکارند . برنج ، کائوچو و نارگیل از محصولات مهم فطانی است . ، و به لحاظ تولید سبزی و میوه هم اهیمت دارد . چوب ، ماهی و نمک از اقلام صادراتی آن می باشد و معادن سنگ آهن ، طلا ، سرب و مس و نقره در آن وجود دارد با این همه بدلیل فشارهای استعماری و سیاستهای منفی دولت تایلند مردمان این سرزمین در فقر و تنگدستی به سر می برند و به لحاظ آموزشی ، رفاهی و اجتماعی وضع ناگواری دارند .
مدتها بود که مناطق مرزی تایلند و مالزی در اختیار ملت مالای قرار داشت و سالها بود که کشور مالایایی بایانی قبل از تاسیس کشور بزرگ مالایائی مالکا که[243]در قرن پانزدهم میلادی قوام گرفت و به وجو آمده بود و از قدرتمندترین و غنی ترین دولتهای مالای بود . در سال 1511م پرتقالی ها و تایلندی ها با هم توافق نمودند که به مالایا حمله و این سرزمین را تجزیه کنند . با وجود مبارزه ملت فطانی با تایلندی ها ؛ با اشغال « قدح » ، « فطانی » و « ترنجانو » این سرزمین مستعمره تایلند شد . (11)در سال 1603م مسلمانان ، ارتش تای را شکست سختی دادند و در سالهای 1632 و 1633 حمله آنان درا دفع نمودند . بار دیگر در سال 1700 میلادی تایلندی ها از طریق تنگه کرای مناطق « ناکون سی تامارات » ، با تالونج و سونکلا را اشغال نمودند . در سال 1786م حملات قوای تایلند به فتح سرزمین فطانی منجر شد . اما مسلمانان تسلیم نشده و به مبارزه ادامه دادند و در سالهای 1789 تا 1791م نبرد سختی را با تای ها ترتیب دادند و طی سالهای 1808م تا 1832م علیه آنان قیام نمودند . نخستین انقلاب فطانی در سال 1887م به رهبری « تنکولمیدنی » شروع شد که سرزمین فطانی را مستقل اعلام نمود اما در جریان این نبرد خود به شهادت رسید . در سال 1902م استعمار تایلند تمام قدرت امرای فطانی را بدست گرفت و نواحی این سرزمین را تحت قلمرو بانکوک درآورد و سلطنت مالای را ملغی اعلام نمود . اجرای شریعت اسلای لغو شد و تعلیمات بودایی به اجرا درآمد . در سال 1909م انگلستان بدون در نظر گرفتن مسائل قومی و فرهنگی و نژادی مردم فطانی که با افراد مالزیائی در اشتراک بودند ، موافقت نمود که فطانی جزو تایلند باشد . مسلمانان در سال 1923م در صف متحدی قیام نمودند که با ضربات شدید استعمارگران درهم شکست و فشار دولت بودائی تایلند بر مسلمانان محورم و مظلوم به حدی رسید که در سال 1938م ملت فطانی مجبور به پوشیدن لباس تایلندی و سخن گفتن به زبان تائی در مدارس شدند . سرانجام در سال 1968م از سوی علمای آگاه و جوانان پرشور و انقلابی « سازمان متحد آزادی بخش فطانی » ( فولو ) تشکیل شد و مبارزات 350 ساله مردم در تشکیلات منسجم و منظمی تداوم یافت . این سازمان در طول بیش از 25 سال عمر خویش[244]توانسته قریب به 40 سازمان چریکی نیرومند و فعال ایجاد کند و در داخل خود تشکیلات دیگری پدید آورد هدف این سازمان بر مسائل زیر استوار است : تامین وحدت مسلمانان فطانی ، تاسیس دولت مستقل اسلامی در نواحی تحت قلمرو مسلمین ، تقویت روحیه مبارزاتی مردم ، حفظ شئونات اسلامی و فرهنگ ملی ، جلب نظر جهانیان نسبت به مظلومین فطانی ، رفع فقر ، بیسوادی و بازگردانیدن اراضی زراعی مسلمین - که قوای تایلندی آنها را تصاحب نموده اند . (12)دولت تایی به سیاست خود مبنی بر عدم شناسائی قوم مالای به اعتبار ملیت مالائی ادامه می دهد و برای استحاله نژاد مالائی تعداد زیادی از آنان را به نواحی دیگر چون بانکوک آورده تا سرزمین بومی خود را فراموش کنند و نیز تجزیه و پراکنده گردند . با زبان آنان به شدت مبارزه می شود و آموزش آن کاملا ممنوع است و قوم مالای ناچارند از فرهنگ « تای » تبعیت کنند و حتی اسامی تایی برای فرزندان خود بر می گزینند ، برناه های تلویزیون مالزی هم چون با پارازیت توام است برای آنان قابل بهره برداری نیست ، اسامی بسیاری از نقاط مالایی به نامهای تایی تغییر یافته است و هزاران نفر بودایی در مناطق جنوبی اسکان داده شده اند .
مسلمانان تایلند ، شافعی مذهبند و چون تحت تاثیر ادیان غیر الهی چون : بودائی و مکاتب ضد دینی می باشند با وجود آنکه روحیه ای اسلامی دارند در زندگی اجتماعی و سیاسی چندان فعال نبوده ، ولی وقوع انقلاب اسلامی در ایران برای آنان نقطه قوت و نور امیدی بود که تلاش و تحرک سیاسی آنان را فزونی داد .
کبیر عبدالرحمن دبیر کل سازمان آزادی بخش فطانی ، طی اظهار نظری گفت :
پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی پرتو امید بر قلب مستضعفین جهان تاباند و اظهار امیدواری کرد : که شعله انقلاب به فطانی ، سرایت کند . و در بخش دیگری از سخنانش گفت چون مردم فطانی مسلمانند ، پیروزی این انقلاب ، روحیه رزمی و مقاومت آنها را بیشتر و امیدها را[245]به پیروزیهای بزرگ چند برابر کرد .
تعداد مساجد تایلند به 2500 باب بالغ می گردد که تنها 1700 باب آن در نواحی جنوبی قرار دارند . در مدارس دینی که اکثریت آنها در ایالات جنوبی واقعند قرآن ، زبان عربی ، فقه و حدیث تدریس می شود .
در تایلند ، دانشگاه اسلامی وجود ندارد اما در دانشگاه « رامکام هانگ » یک کرسی فقه اسلامی شافعی وجود دارد ، ظاهرا در ایالت « ویتیالای سونکلانا » یک مدرسه عالی تاسیس شده که در آن علوم اسلامی تدریس می شود . وضع آموزشی فطانی آشفته است و میزان بیسوادی بالاست و بسیاری از کودکان لازم التعلیم از رفتن به مدرسه محرومند ، نشریاتی به دو زبان تائی و مالی انتشار می یابد . شیعیان تایلند از نسل بازرگانی هستند به نام « شیخ احمد قمی » که در سال 1601م از ایران به تایلند رفته و پس از موفقیت در امور بازرگانی ، در دستگاه دولتی نفوذ و اعتباری یافته است . وجود هزاران شیعه در تایلند ماحصل تلاش پرثمر این انسان وارسته است و اکنون آرامگاهش ، زیارتگاه مسلمانان تایلندی می باشد . شیعیان در نقاط مختلف این کشور چندین مسجد و حسینیه دایر نموده اند .
پاورقي ها: -------------------------------------------------------------------------------
11 - اقلیتها مسلمان در جهان امروز - ترجمه ایرج کرمانی صفحات 243 و 244 .
12 - جنبشهای آزادی بخش - حسین هدی علیرضا بهشتی و نیز مصاحبه با عبدالهادی غزالی نماینده سازمان آزادی بخش فطانی به نقل از پیام انقلاب ش 65 ، 30 مرداد 1361 .
13 - این کشور نام خود را به میانمار ( Myanmar ) تغییر داده است .