مباحث روایی

ابن تیمیه در کتاب خود می‌گوید بسیارى از صحابه و تابعین بغض على را در دل داشتند، او را فحش و ناسزا گفته و با او مى‌جنگیدند، و این در حالی است که در کتب معتبر اهل سنت ذکر شده که در زمان رسول اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) ما نمی‌شناختیم منافق را الاّ به بغض علی بن ابی‎طالب، و از قوی‌ترین علامات نفاق بغض علی (علیه السلام) بوده است.

روزی عربی آمد وگفت  قرار بود پیامبر مقداری خرما به من بدهد. حضرت علی به پاخاست وسه مشت خرما مقابل وی گذاشت وفرمود این سه مشت خرما از آن توست. شمردند دیدند هر مشت خرما دقیقا شصت عدد خرما دارد ، دراین هنگام ابوبکرگفت  پیامبر راست گفت که فرمود دست من با دست علی یکی است یعنی در عدالت دست من با دست علی یکسان است.

از احادیث مشهور و متواتر حدیث ثقلین است. این حدیث توسط راویان متعددی از صحابه نقل شده است. صحابه‌ای چون امام علی (علیه السلام)، زید بن ارقم، جابربن عبدالله، ابوذر غفاری، ابوهریره و دیگران این روایت را نقل کرده‌اند. این حدیث دلیلی قطعی بر پیروی از اهل بیت است، با این وجود جای تعجب است که چرا برخی مذهب اهل بیت را نمی‌پذیرند!

برخی از اهل سنت، نوک پیکان روایتی را که خشم حضرت فاطمه(علیها السلام) را مساوی با خشم خدا و رسولش می‌داند به سوی امیرالمومنین(علیه‌ السلام) منحرف کردند و با ساختن و جعل روایات متعدد، خواستند علی(علیه‌ السلام) را خشمگین کننده‌ی حضرت زهرا و پیامبر(علیهما السلام) و مخاطب حدیث «فاطمة بضعة منی من اغضبها فقد اغضبنی» جلوه دهند.

مسور بن مخرمه که راوی اصلی افسانه خواستگاری امیرالمومنین از دختر ابوجهل است، در زمان وقوع داستانی که ادعایش کرده، 6 ساله بوده، و یکی از دشمنان طراز اول حضرت علی(ع) است، او با معاویه همکاری داشت و با ذکر نام او بر وی درود می‌فرستاد و با عبدالله بن زبیر ارتباط تنگاتنگ داشته طوری‌که ابن زبیر کاری را بدون مشورت او انجام نمی‌داد.

خطبه حضرت زهرا (سلام الله علیها) که به خطبه فدک مشهور است، سرشار از درد و رنجی است که بر این بانوی مظلوم و اهل بیتش (علیهم السلام) وارد شده است. حضرت زهرا (سلام الله علیها) در این خطبه به مصائبی که بر آن بانوی مخدره وارد شده، اشاره دارد و در آن نسبت به عاملین و مسببین غصب خلافت و فدک شکوه و گلایه می‌نماید.

رویکرد اهل سنت نسبت به سنت بزرگداشت نوروز سلبی است تا جایی که روزه آن را مکروه می‌دانند و اگر کسی به قصد نوروز، به کسی هدیه‌ای بدهد حرام دانسته بلکه طبق فتوای برخی از علمایشان کافر شده است چراکه رسم آئین کفر را تعظیم نموده است. ولی در منابع اهل سنت روایاتی در تایید نوروز مشاهده می‌شود که عالمان اهل سنت میلی به آنها ندارند

در باب 241 از کتاب «الجامع» تألیف معمّر بن راشد ازدی، به احادیث حضرت مهدی (علیه السلام) اختصاص دارد، در این باب 11 حدیث پیرامون حضرت مهدی آمده. در حدیثی از پیامبر نقل شده: پس خداوند مردی را از عترت من که از اهل بیت من می‌باشد، برمی‌انگیزاند، که زمین را به وسیله او پر از عدل فرماید، همان‌گونه که پر از جور و ستم شده باشد.

رویکرد اسلام در مواجهه با سنت بزرگداشت نوروز، نزد دو مذهب شیعه و سنی متفاوت است. غالب روایات شیعه موید و امضاء کننده‌ی این سنت هستند و از این‌رو عالمان شیعی، بالاخص عالمان متاخر شیعی، دیدگاه اثباتی به این سنت داشته‌اند اما در مقابل، عالمان اهل سنت دیدگاه انکاری و سلبی نسبت به موضوع نوروز داشته و همواره آن را بدعت و کفر دانستند.

با مروری بر زندگی ابن‌تیمیه حرّانی به نتیجه می‌رسیم که ابن‌تیمیه با مسلمین و غیر مسلمین درگیر بود. در میان مسلمین با فرق مختلف اهل‌سنت و شیعیان اصطکاک و درگیری شدیدی داشت. که اکثر علمای اهل‌سنت با وی مخالفت کردند از باب نمونه قاضی شیخ شرف‌الدین عبدالغنی بن یحیی حرّانی از کسانی است که با نظریات ابن تیمیّه به مخالفت پرداخته است.

ابوالفرج اصفهانی درباره متوکل می‌گوید: «متوکل بر آل ابی طالب بسیار سخت‌گیر بود و با آنان با خشونت برخورد می‌کرد.» اما با توجه به جنایات و مواضع خصمانه متوکل در برابر اهل‌بیت، احمد بن حنبل نسبت به چنین فردی ارادت ویژه‌ای ابراز داشته و در حق وی دعا کرده است. احمد بن حنبل در حق متوکل می‌گوید: «هر روز برای سلامتی متوکل دعا می‌کنم.»

یکی از نواصبی که احمد بن حنبل از او بسیار تجلیل کرده حریز بن عثمان است. حریز بن عثمانی که  جریر درباره او می‌گوید: «حریز بن عثمان علی (علیه السّلام) را بر بالای منابر دشنام می‌داد.» حال احمد بن حنبل با علم به مواضع خصمانه حریز بن عثمان نسبت به حضرت امیرالمؤمنین، از وی دفاع و درباره وی سه مرتبه واژه «ثقه» را به کار برده است.

 احمد بن حنبل در موارد مختلف و با شیوه‌های متفاوت به دفاع و طرفداری از دشمنان اهل‌بیت (علیهم السّلام) پرداخته است. از باب نمونه علی بن یونس بیاضی عاملی می‌نویسد: «صالح به پدرش (احمد بن حنبل) می‌گوید: چرا یزید را لعن نمی‌کنی؟ احمد بن حنبل در جواب می‌گوید: کی دیدی من کسی را لعن کنم؟ در کجای قرآن یزید لعن شده است؟»

از مواضع احمد بن حنبل درباره حضرت علی دو گونه گزارش کاملا متفاوت نقل شده است. از سویی از احمد بن حنبل کلماتی نقل شده که برخی با استناد به آن، احمد را دوستدار امام علی معرفی کرده‌اند، و برخی هم به استناد به کلمات دیگر او را مبغض امیرالمؤمنین می‌دانند؛ که در این مقاله به این گزارش‌ها اشاره می‌شود و در پایان جمع‌بندی می‌شوند.

صفحه‌ها