مباحث فقهی

مجتهدین نزد اهل سنت به چهار طیف تقسیم می‌شوند. 1. مجتهد مطلق، 2. مجتهد منتسب، 3. مجتهد در مذهب، 4. مجتهد در فتوی و ترجیح، و هر کدام از این مجتهدین به حسب استقلال در رأی، دارای وظیفه‌ا‌ی خاص هستند. اهل سنت بر این باورند، که در حال حاضر فقط مجتهد در فتوی وجود دارد، تا با مراجعه به آرای امام مذهب، مسائل مستحدثه را حل نماید.

مشهور در نزد مسلمانان، اقامه نماز به صورت عربی صحیح است. با این وجود مکتب فقهی ابوحنیفه می‌گوید: نماز را به هر لغتی می‌توان خواند و عربی بودن در نماز شرط نیست و فرقی بین فرد عاجز و قادر نیست؛ بلکه حتی افرادی که قادر به یادگیری نماز به صورت عربی صحیح هستند، نیز می‌توانند نماز را به لغات دیگر اقامه کنند.

در روایات فراوانی وارد شده است که گریه بر اموات جایز است و این روایات به حدّی است که به تواتر رسیده است و علما و فقهای مذاهب اسلامی به همین گونه عمل میکنند و فتوی میدهند لذا جایز و مباح است. هر چند که در نوع سوگواری کردن، بعضاً نظراتشان با هم فرق دارد. اما من حیث المجموع این قبیل عزاداری ها هم مشروع است و هم مورد پسند می باشد

اصولا برای شکستن یک واقعیت تاریخی و پدیده اجتماعی، برخوردیکباره و نامناسب با این موضوع نه تنها آن را از بین نمی برد، بلکه باعث اضمحلال این تلاش می شود. ابن تیمیه با این آگاهی با سیری آرام و مرحله ای مذاهب فقهی اهل سنت را به چالش می‌کشد ودر نهایت به مفتوح بودن اجتهاد که مخالف نظریه رایج اهل سنت است می‌رسد.

استفاده از فقه عترت در الازهر از هنگامی آغاز شد که آیت‌الله بروجردی کتاب «المبسوط» شیخ طوسی و «المختصر النافع» محقق حلّی را برای علمای الازهر ارسال کرد. از آیت الله قمی شنیده شد که عبدالمجید سلیم، شیخ سابق الازهر می‌گفت: هرگاه می‌خواستم به جلسه افتاء حاضر شوم تا کتاب «المبسوط» شیخ طوسی را مطالعه نمی‌کردم به آن جلسه نمی‌رفتم.

انتخابات یکی از شیوه‎های تحقق شایسته سالاری است؛ زیرا افراد با شرکت در یک رقابت آزاد، توانایی‌های خود را به نمایش می‌‎گذارند. جایگاه انتخابات در آموزه‌های دینی چیست؟ آیا می‌توان پیشینه‌ای برای آن در مفاهیم دینی یافت؟ اندیشمندان دینی آموزه‎های چندی را مبنای فقهی انتخابات دانسته‌اند. به برخی از این موارد اشاره می‌‎کنیم.

نگاه به آرای سياسی فقيهان اهل سنت از شکل‎گيری آن تا حال حاضر، انسان را متوجه يک طيف گسترده از مواضع می‎نمايد که به دشواری قابل جمع هستند. طيفي که يک سوي آن صلاحيت و مشروعيت صحابه قريشی عالم عادل قرار دارد و سوی ديگر آن به حاکم فاسق ظالم رضايت داده می‌شود. در حالی‌که در فقه ایشان، ابتدا انتخاب مردم مهم برشمرده شده است.

معضل تکفیر مسأله جدیدی نیست! سبّ و لعن امام علی (ع) توسط بنی امیّه مربوط به قرن اول اسلام می‎شود. اما این مسأله فقط دامن‎گیر شیعه نبوده است بلکه گاهی فرقه‌هایی از اهل سنت نیز به تکفیر یکدیگر پرداخته‎اند. مثلا ابو اسحاق شیرازی که در زمان خویش امام شافعیّه قلمداد می‎شده است، می‎گوید که هر کس که پیرو ابوالحسن اشعری نباشد، کافر است.

ابوحنیفه، مفتی اعظم اهل سنت، همواره به زیارت امام صادق (علیه السلام) می‌رفته و همیشه از قبر آن حضرت طلب یاری می‌کرده است. مفتی محمود،‌ فرزند مفتی عبد الغیور در کتاب «رد وهابی» مشهور به حجة الإسلام، می‌نویسد: «و همچنین استاد المحدثین مایه افتخار سید المرسلین علیه الصلوه من رب العالمین عنی حضرت امام اعظم از قبر بعضی از ائمه هدی استعانت نموده‌اند...

در صحیح بخاری که از معتبرترین کتب اهل سنت است درباره ظرفی که سگ از آن آب بخورد آمده است که: « زمانی که سگ در ظرفی آب نوشید، آن ظرف را هفت مرتبه باید شست». اما مالک بن انس فتوایی بر خلاف بخاری دارد. مالک می‌گوید: «در ظرف آبی که دهان سگ به آن خورده است ، با آن آب می‌توان وضو گرفت و نماز خواند. و اگر دهان سگ به ظرف شیر بخورد، می‌توان آن شیر را...

ابوحنیفه که به گفته اهل سنت از فقهاء و از بزرگان اهل سنت است و مهم‌تر از همه این‌که پایه‌گذار مذهب حنفی از مذاهب چهارگانهٔ اهل سنت است، در یکی از فتواهای خویش مرتکب اشتباه بزرگی شده است. این فرد قائل است که، حد زنا با استیجار زن از بین می‌رود. سرخسی از علمای اهل سنت به نقل از ابوحنیفه می‌گوید: «اگر مردی زنی را برای عمل زنا اجیر کند هیچ حدی بر هیچ یک نیست.» ابن قدامه...

ابوحنیفه در یکی از فتواهای خود فتوا به «حِلّیت شرب نبیذ، اگر چه مسکر باشد» داده است، در این نوشتار به بررسی این فتوا می‌پردازیم. قبل از ورود به بحث لازم است "نبیذ" تعریف شود. "نبیذ" در کتب اهل سنت این طور تعریف شده است که: « شرابی که از انگور و یا خرما گرفته می‌شود، نبیذ می‌گویند». در فقه شیعه "نبیذ" هم این‌گونه تعریف شده است: «نَبِيذ» از مادّه «نَبْذ» عبارت از اين بوده كه مقدارى خرما يا كشمش را در ظرفى...

مواردی از فتاوای خلاف نص صریح قرآن توسط عمر بن خطّاب فراوان است که اشاره به همه آنها، مثنوی را هفتاد من کاغذ می‌کند، از این رو به بیان چند مورد از باب نمونه بسنده می‌کنیم: خداوند در سوره نساء آیه 43 صراحتاً می‌فرماید: «فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَیَمَّمُواْ صَعِیداً طَیّباً [نساء/43] هر کس آب نداشت، به جای غسل، تیمم کند.» اما عمر بن خطاب، بر خلاف این...

در منظر اسلام و مسلمین،‌ پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) با همه جلالت شأن و رفعت مرتبت، همچنان عبد خداست و این شهادت هر روز مسلمین در پایان نماز است که «اشهد انّ محمدا عبده و رسوله» یعنی: «شهادت می‎دهم که محمد (صلی الله علیه و آله)، بنده و رسول خداوند است.» او نه تنها در آخر زندگی همه عبادات را انجام داد،‌ بلکه وظایف عبادی آن جناب...

صفحه‌ها