اهل حق

داود کوسوار یکی از "هفتن" که در باور اهل حق از او بعنوان"چرخچی" یا "گرداننده عالم" یاد می شود از طرف سلطان اسحاق بزرنجه ای به سمت "دلیل" بر عموم اهل حق منسوب گردید. او در باور اهل حق مظهر "میکائیل" از فرشتگان مقرب الهی است و در منابع اهل حق درباره او افسانه سازی‌های متعدد صورت گرفته است.

"پیربنیامین" مهمترین شخصیت در هفتن است که در باور اهل حق، در میان یاران سلطان اسحاق در مرتبه اول قرار دارد و مظهر "جبرائیل" است که از طرف سلطان اسحاق به سمت "پیری" براهل حق منسوب شد. مدفن وی در شهر کرند غرب در محله "شوا" قرار دارد که مورد توجه پیروان آئین یارسان بوده است.

هفتن در اعتقادات اهل حق در میان مراتب و طبقات مختلف یاران سلطان اسحاق دارای مرتبه بالا و جایگاه ویژه‌ای است به گونه‌ای که طبق گواهی دفاتر و کلام‌های بزرگان اهل حق تدبیر امور عالم و مخلوقات بر عهده این هفت نفر است. برخی از هفتن مظهر فرشتگان مقرب الهی و برخی از آنان مظهر دونفر از معصومین (ع) هستند.

پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب: یاران، پیدایش آیین یاری را همگام با تجلی حق تلقی کرده‌اند و با موضوع آفرینش گره زده‌اند. بحث آفرینش در باور این جریان فکری-مذهبی در چند مرحله ظهور و بروز داشته است. دیوان گوره حکایت از آن دارد که ذات حق نخست در جلوه‌ی خاوندگار(احدیت) تجلی کرد.

ورود بـه مسلک اهـل حـق بـدون عهد و ميثـاق و سر سپـردن ميسر نيست و سر سپردن يعنى طى تشريفات و آداب خاص، سر تسليم به مسلک اهـل حـق فـرود آوردن و توسـط دليل و پير با صاحب خاندان بيعت نمودن و با رشته شرط و اقـرار بـه پادشـاه حقيقت پيوستن است. در این مختصر به توضیحاتی پیرامون چرایی وجود پیر و دلیل در میان اهل حق و نیز خاندانهای اهل حق می پردازیم.

همانطور که مشهور است، عقاید آیین یارسان دنباله عقاید غالیان است که تحت تاثیر پاره ای از باورها و اعتقادات ادیان باستانی بوده، در طول قرون گذشته با تغییر و تحولاتی به شکل امروزی درآمده است. این نوشتار تاکید دارد که سنگ زیرین ساختار مجموعه عقاید و اصول تشکیلات سازمان آیین یارسان براساس "ظهورات ذات"، "حلول"، "تناسخ" می باشد.

زیرساخت‌های اعتقادی آیین یارسان عبارتنداز: "ظهور ذات حق در انسان" که به تبع آن عقیده به "مظهریت" پیشوایان دین شکل می‌گیرد، و همچنین "دونادون" (تناسخ) روح و "حلول ملک در جامعه بشری" که هر یک منشا برخی از اعتقادات اهل‌حق را شکل داده است. در این مجال عقاید غلات را به گزارش کتاب المقالات و الفرق، برگرفته از کتاب آیین یارسان را از نظر می گذرانیم.

درباره تاریخ پیدایش فرقه‌های اهل حق اختلاف‌نظر وجود دارد و دراین‌باره مدارک مستندی در دست نیست. در کتاب‌های قدیمی که تا قرن پنجم نگاشته شده، نامی از اهل حق دیده نمی‌شود. اگر ملاک اهل حق بودن را صرفاً غلو درباره امام علی (علیه‌السلام) بدانیم در این صورت، تاریخ پیدایش این فرقه به زمان امام علی (علیه‌السلام) می‌رسد زیرا در زمان آن حضرت...

یکی از مبادی اعتقادی فرقه اهل حق شباهت این فرقه با افکار و عقاید ایرانیان قدیم قبل از اسلام است، نمودها و مظاهر زیادی از عقاید، افکار، آداب و رسوم ایران باستان و ایران قبل از اسلام در بین مردم این فرقه، کتب و دفاتر منسوب به آن‌ها دیده می‌شود که به نمونه‌هایی از آن اشاره می‌شود.در جای جای نوشته‌های منسوب به این مسلک از زرتشت به عنوان پیامبر با عظمت یاد شده است...

از آنجا که برخی از افراد اهل حق و شاخه‌ها و شعبه‌هایی از این مسلک به شدت برای شیطان ملعون احترام قائل و قداست قائلند، برای قداست او دست به توجیهات و استدلال‌هایی زده‌اند. این عده از اهل حق برای شیطان تقدس قائل‌اند و شیطان را -که در اصطلاح آن‌ها ملک طاووس است- از فرشتگان مقرب خدا می‌دانند و معتقدند که مخالفت شیطان با سجده کردن بر آدم طبق مشیت الهی بوده...

یکی از آداب مهم مسلک اهل حق داشتن "جم خانه" و در جمع نشستن است. جم خانه مکانی است به شکل رسمي يا خانه‌های مردم و بدون داشتن نشانه‌ای خاص، که افراد، برای مراسمی مثل خواندن کلام (اذکاری به زبان محلی که مرشدان آن‌ها را سروده‌اند.)، صرف نذورات و دعای نذرها و گاهی مراسم و ختم اموات و... جمع می‌شوند. یکی از افراد این مسلک در این رابطه می‌نویسد: «در هفته یک یا...

اکثر کسانی که خود را اهل حق و یا پایبند به مسلک اهل حق می‌دانند، چنین مراسمی را واجب و ضروری دانسته و شاید بتوان گفت سرسپاری از اهم واجبات این فرقه محسوب می‌شود. بنابراین لازم است دیدگاه اسلام و آیات و روایات را در این زمینه جویا شویم. در هیچ آیه‌ای از قرآن کریم ندیده‌ایم که امر به چنین مراسمی کرده باشد و هیچ مفسری از مفسران مشهور جهان اسلام اعم از مفسران شیعه...

یکی از آداب مهم و اساسی فرقه اهل حق، مراسم "سرسپاری" است که تقریباً به معنی سر تسلیم فرود آوردن در مقابل آداب‌ورسوم آیین اهل حق و تخطی نکردن از آن است. بنابراین هر فردی که این مسلک را پذیرفته باشد، باید چنین مراسمی را انجام دهد و به آن معتقد شود، در غیر این صورت خارج از مسلک محسوب می‌شود و از دید اکثر افراد این مسلک مراسم سرسپاری ضروری بوده و...

یکی از آداب مهم و اساسی فرقه اهل حق، مراسم "سرسپاری" است که تقریباً به معنی سر تسلیم فرود آوردن در مقابل آداب و رسوم آیین اهل حق و تخطی نکردن از آن است. بنابراین هر فردی که این مسلک را پذیرفته باشد، باید چنین مراسمی را انجام دهد و به آن معتقد شود، در غیر این صورت خارج از مسلک محسوب می‌شود و از دید اکثر افراد این مسلک مراسم سرسپاری ضروری بوده...

صفحه‌ها