باورها

موبدان زرتشتی در حال حاضر هرگونه اعتقاد به توسط و شفاعت را منکرند. اما باید دانست که طبق متون مقدس زرتشتیان (به ویژه گاتها، که مشهور به کهن‌ترین بخش اوستا است)، اعتقاد به توسل و شفاعت امری روشن و مبرهن است که متأسفانه موبدانِ زرتشتی آن را مخفی می‌دارند، همانگونه که حقایق بسیاری را از حق‌جویان پنهان می‌کنند.

در باور زرتشتیگری، اهورامزدا، دانا هست، ولی توانا نیست. یا به عبارتی روشن‌تر، اهورامزدا، قادر مطلق و نیروی بلامنازع در جهان هستی نیست. بلکه ضعف دارد. در آغاز جهان، اهورامزدا ' ترسید ' که اگر نبرد نور و ظلمت در زمان بی‌کرانه انجام شود، هرآینه اهریمن پیروز میدان خواهد بود. پس زمان کرانه‌مند را آفرید تا موقعیت را به سود خود برگرداند و بر اهریمن پیروز شود.

منطق اسلام در اين زمينه، هم در بُعد شعار، هم در تعيين مصاديقِ خوبی و بدی و هم در عملِ الگوهای دينی، بسی كامل‌تر و نيكوتر از شعائر زرتشتی است. اگر زرتشت می‌گويد: «پندار نيك، گفتار نيك و كردار نيك»، اسلام پا را فراتر از اين گذاشته، مي‌گويد: «نيك‌ترين انديشه، نيك‌ترين گفتار و نيك‌ترين كردار» و مصاديق آن را نيز به صورت روشن و دقیق معيّن كرده است.

پاک کننده بودن چهار آخشیج و عناصر مقدس در ایران باستان، از زمانی برای این عناصر افزوده شد که موبدان زرتشتی اصلاحات و تغییراتی را در امور آیینی خود ایجاد کردند. اضافه کردن قید پاک کنندگی برای رفع تناقض و کاستی بود که در آیین زرتشت ایجاد شد. این کار اضافه کردن قید پاک کنندگی هم تنها توسط موبدان زرتشتی انجام شد.

آیت‌الله سید یوسف طباطبایی‌نژاد در تاریخ 23 مهرماه سال 1395 در خطبه های نماز جمعه اصفهان مطالبی را پیرامون توحید و جایگاه آن در آیین زرتشت بیان داشتند. ایشان با اشاره به ملزومات توحید گفت: توحید را باید با استدلال یاد بگیریم تا کسی نتواند ما را از مسیر درست منحرف کند. وی افزود: زرتشتیان قایل به این هستند که جهان دو خدا دارد که یکی از آن‌ها برای خوبی‌ها است و دیگری برای بدی‌ها که آن‌ها را یزدان و اهریمن نامیده‌اند.

موبد رشید خورشیدیان در مورد امام حسین و ویژگی او چنین بیان می‌دارد: کل جامعه زرتشتیان اعتقاد دارند که امام حسین (علیه السلام) شخصی است که از حق مظلوم دفاع کرده و به همین دلیل ما بر این اعتقادیم امام حسین(علیه السلام) نه تنها برای مسلمانان جهان بلکه برای جامعه بشریت است. اتحادی که بین مسلمانان وجود دارد بسیار ستودنی است و ما نیز در جامعه کلیمان و زرتشتیان سعی کردیم این اتحاد و همبستگی را بین خود و مسلمانان و در بین جامعه خودمان حفظ کنیم.

آیا زرتشت مورد ادعای جامعه زرتشتی است؟ یا بر طبق نظر بعضی اندیشمندان غربی و روایات دینی ما زرتشت پیامبر نبوده است و ادعای نبوت داشته است. بلکه طبق روایات اهل بیت داماسپ نام داشته است؟ پس ما وجود پیامبر را برای ایران باستان پذیرا هستیم اما در فرد (پیامبر) مورد نظر با زرتشتیان اختلاف داریم.

عموم دین پژوهان بر این باورند که اعتقاد به نجات دهندگان نهایی، در آیین زرتشت ریشه دارد اما برخی از موبدان آن را رد می‌کنند و این تفکر را نتیجه نفوذ اندیشه‌های یهودی در آیین زرتشت می‌دانند. چنان که موبد موبدان رستم شهزادی در کتاب مجموعه سخنرانی‌های خود چنین معتقد است. او اندیشه اعتقاد به نجات دهندگان نهایی در آیین زرتشت را ثمره نفوذ تعالیم دینی یهودیان در باره منجی آخرالزمان می‌داند.

بحث منجی در آیین زرتشت، به مانند دیگر مباحث این آیین، دارای شک و شبهه هست. عده‌ای بیان دارند که در آیین زرتشت موعود و منجی هست و در زمان‌های مشخصی خواهند آمد. ولی بیان شد که در طول تاریخ زرتشتیان بنابر باور خود انتظار داشتند ولی انتظار آنها هنوز هم باقی است و وعده موبدان آنها به نوعی تا به حال به حقیقت نرسیده است.

موبدان در طول تاریخ وعده آمدن سوشیانت و منجی را به زرتشتیان می دادند. زرتشتیان به آمدن سه سوشیانت و منجی بارو داشتند ولی در سال 1630 میلادی که باید یکی از سوشیانت ها ظهور می کرد، در کمال ناباوری زرتشتیان هیچ فردی را ندیدند. ادعای آمدن سوشیانت‌ها برای نجات زرتشتیان، توسط موبدان بیان شد ولی مرور زمان، و رسیدن زمان مقرر برای آمدن آنها، موجی از ناامیدی و دلسردی را برای زرتشتیان برجای گذاشت.

در آیین زرتشت برخی از مطالب و محتواها وجود دارد که در آن اثری از خرد ورزی وجود ندارد؛ زرتشت گفت: زن دشتان (یعنی زنی که در زمان عادت ماهیانه قرار دارد) بعد از قطع شدن خون باید کارهایی را انجام دهد تا از آلودگی پاک شود. از جمله غسل با ادرار گاو در چندین گودال، و سپس کشتن 200 مورچه دانه کش!

در متن بندهش چنین آمده است: «هنگامی که زن را آفرید، گفت که ترا نیز آفریدم ... و از من تو را یاری است، زیرا مرد از تو زاده شود، با وجود این، مرا نیز که هرمزم، بیازاری. اما اگر مخلوقکی می‌یافتم که مرد را از او کنم، آنگاه هرگز تو را نمی‌آفریدم که تو را آن سرده پتیاره از جهی است.» این تفکر و بینش در مورد آفرینش زن از خود آیین زرتشت است.

حضور پرشور زنان ایرانی در مجالس عزاداری امام حسین علیه السلام در زمان قاجار بسیار چشمگیر بود و در بعضی از مجالس از مردان سبقت می‌گرفتند. در زمانی که به قول علی‌اصغر شمیم، «زن در خانه زندگی می‌کرد و تقریباً هیچ‌گونه ارتباطی با خارج از محیط خانواده نداشت»، حوادث تاریخی مهمی، اعم از مشارکت سیاسی و مبارزات سیاسی از زنان ایران در تاریخ ثبت گردیده و این در حالی است...

مجالس عزاداری سالار شهیدان کارکردهای گوناگونی همچون تعلیمی، شورآفرینی و سوگواری داشته است. ابتدا کارکرد تعلیمی مجالس محرّم و صفر چندان وسیع نبود؛ یعنی نوحه سرایان، شاعران و مدیحه‌گران معمولاً به اطلاع رسانی در مورد حادثه کربلا و حداکثر حوادث کوفه و شام و مدینه اکتفا می‌کردند و تلاش در زنده کردن و زنده نگه داشتن اصل مراسم عزاداری محرم و صفر بود، به گونه‌ای که از سال...

صفحه‌ها