قطبیت جذبی، تصمیم شخصی یا الهامی غیبی؟

  • 1397/04/31 - 23:24
علی‌رغم اینکه همواره تمام فرق نعمت اللهی انتخاب جانشین و قطب را من قبل الله و به وسیله الهام و اشاره غیبیه می‌دانند ولی گویا انتخاب جذبی به‌عنوان قطب بعدی فرقه سلطان علیشاهی از روی الهام نبوده و انتخاب او به سبب راحت بودن خانواده تابنده از مسائل و مشکلات پیرامون قطبیت است.

مطلب اجمالی_ از انتخاب سید علیرضا جذبی به‌عنوان جانشین نورعلی تابنده به‌عنوان بزرگ‌ترین چالش پیش روی دراویش فرقه سلطان علیشاهی میتوان یاد کرد. اهمیت این موضوع از آن جایی است که فرقه سلطان علیشاهی و دیگر فرق نعمت‌اللهی، جایگاه قطب در این سلسله را جایگاه ولی خدا می‌دانند. چنانچه تمام فرق نعمت اللهی معتقدند که ولی خدا باید توسط خود خداوند متعال یا ائمه اطهار (علیهم السلام) انتخاب شود. چنانچه وقتی از مونس علیشاه درباره انتخاب جانشین سؤال می‌کنند، می‌گوید: «تابه‌حال امری از جانب حضرت ثامن‌الحجج به فقیر نشده است که باید پس از خود چه کسی را وصی قرار دهی.» [مقامات العرفا، ص 509] یا اینکه ملاسلطان انتخاب فرزندش ملاعلی را به‌عنوان قطب بعدی این سلسله از اشاره غیبیه می‌داند. [نابغه علم و عرفان، ص 127 و 129] اما گویا انتخاب جذبی توسط نورعلی تابنده یک تصمیم شخصی بوده است و خبری از اشاره غیبیه نبوده است و واگذاری قطبیت به جذبی به خاطر راحتی خانواده‌ خودش بوده است.

پی‌نوشت:
بلاغی، حجت علی (حجت علی شاه)، مقامات العرفا، انتشارات مظاهری، تهران، 1371، ص 509
تابنده گنابادی، حسین، نابغه علم و عرفان، تهران، انتشارات حقیقت، 1384، چاپ اول، ص 127 و 129

مطلب تفصیلی_ آنچه این روزها بر سر زبان تمام دراویش فرقه سلطان علیشاهی است مسئله انتخاب قطب بعدی و جانشین نورعلی تابنده است که با انتخاب سید علیرضا جذبی توسط نورعلی تابنده سخنان و اختلافات زیادی بین مریدان این فرقه درگرفته است. قطعاً می‌توان از این مسئله به‌عنوان بزرگ‌ترین چالش برای دراویش این فرقه یاد کرد. اهمیت این موضوع ازاین‌جهت است که فرقه سلطان علیشاهی جایگاه قطب در این سلسله را جایگاه ولی خدا می‌دانند. چنانچه در سخنان و تألیفاتشان به این مطلب اشاره می‌کنند. سید هبه الله جذبی مسئله ولایت در قطب را این‌چنین توضیح می‌دهد که: «با رحلت پیامبر عظیم الشان معنویت و روحانیت او در وجوه علی (ع) جلوه نمود و سپس در هر زمان در وجود مظهری جلوه کرد تا به امام زمان (عج) متجلی شد و اشعه انوار آن در وجود اولیای حق [اقطاب] ظاهر و هویداست». [1] بزرگان این فرقه بر این اعتقاد هستند که ولایت و نیابت از ایشان توسط خود اهل بیت (علیهم السلام) و به اجازه خود اهل بیت (علیهم السلام) به آن‌ها رسیده است. کما اینکه نورعلی تابنده می‌گوید: «سری سقطی اختیار داشت و او جنید بغدادی را تعیین کرد که در زمان امام دوازدهم این را داشت. بعد از غیبت هم حضرت به او اجازه دادند که برای خود جانشین تعیین کند.» [2]

نکته مهم این‌که تمام فرق نعمت اللهی علاوه بر اینکه معتقدند اجازه قطبیت و ولایت اشخاصی همچون سری سقطی و جنید بغدادی که در زمان ائمه اطهار (علیهم السلام) بوده‌اند با اجازه خود ائمه اطهار (علیهم السلام) بوده معتقدند که انتخاب قطب، توسط قطبی دیگر در عصر غیبت نیز به اشاره و انتخاب خداوند متعال و ائمه اطهار (علیهم السلام) است و از آن تعبیر به الهام الهی یا اشاره غیبیه می‌کنند. چنانچه مونس علیشاه اعتراف می‌کند و می‌گوید: «با اینکه مکرر دم از رفتن و بدرود زده و می‌زنم موفق به نوشتن وصیت‌نامه نشده‌ام و بعضی‌ها لسانی و شفاهی سؤال نموده که وکیل و وصی شما کیست؟ گفتم که وکیل فقیر، نعم الوکیل است... و تا به حال امری از جانب حضرت ثامن‌الحجج به فقیر نشده است که باید پس از خود که را وصی قرار دهی و هرکس از قول فقیر نسبتی بدهد محض افتراء و کذب محض است.»[3]

یا ملاسلطان گنابادی در اجازه‌نامه‌ای که در فرمان قطبیت فرزند خود می‌آورد او را به‌عنوان قطب من الله و به اشاره غیبیه معرفی می‌کند و می‌گوید: «پوشیده نماند که چون هر یک از اولیای   عظام را در زمان حیات و بعد از ممات، خلفا و نوّاب لازم که رشته دعوت منقطع بلکه در بقاع ارض و در جمله ‌ ازمان حکم «یا أَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیک [مائده/67] ای پیامبر، آنچه بر تو نازل شده است به مردم برسان.» جاری باشد، لهذا... نور چشم مکرم حاج ملاعلی را به منصب ارشاد سرافراز نموده و... چون اشاره ‌ غیبیه شده بود در این باب، تأخیر را روا نداشت.» [4]

اما گویا در انتخاب سید علیرضا جذبی به‌عنوان قطب بعدی این فرقه، خبری از الهام الهی یا اشاره غیبیه نبوده است. زیرا محمد اسماعیل صلاحی به‌عنوان یکی از نزدیکان قطب فعلی که خبر جانشینی جذبی را منتشر کرد دراین‌باره گفت که: «جناب دکتر نورعلی تابنده به این‌جانب و نیز به برادر مکرم آقای حاج محمد آقا تابنده به‌صراحت فرمودند که چون این مقام، مسئولیت خطیری را به دنبال دارد لذا این منصب را به خانواده‌ام نخواهم داد تا از بار مسئولیت راحت باشند.» [5] این صحبت نورعلی تابنده نشان دهنده این است که انتخاب قطب نه‌تنها ربطی به الهام و اشاره غیبی ندارد بلکه یک تصمیم شخصی است. زیرا اگر اشاره غیبیه‌ای در کار بود نمی‌بایست بین خانواده و غیر خانواده فرقی گذاشته شود و قطبیت را به فرد اشاره شده سپرده شود و نمی‌بایست به دنبال راحتی خانواده باشد. درنتیجه باید گفت که تصمیم نورعلی تابنده یک تصمیم کاملاً شخصی بوده و الهام الهی و اشاره غیبیه تنها برای توجیه انتخاب جانشین و عدم ایجاد اختلاف است.

پی‌نوشت:
[1]. جذبی، هبه اللّه، رساله باب ولایت و راه هدایت، حقیقت، تهران ۱۳۸۱ ص 119
[2]. تابنده نورعلی، عرفان ایران (مجموعه مقالات)، شماره 1، تهران، حقیقت، 1378، ص 12
[3]. بلاغی، حجت علی (حجت علی شاه)، مقامات العرفا، انتشارات مظاهری، تهران، 1371، ص 509
[4]. تابنده گنابادی، حسین، نابغه علم و عرفان، تهران، انتشارات حقیقت، 1384، چاپ اول، ص 127 و 129
[5]. صفحه شخصی اینستاگرام محمد اسماعیل صلاحی، 4 تیر 1397

تولیدی

افزودن نظر جدید

CAPTCHA
لطفا به این سوال امنیتی پاسخ دهید.
Fill in the blank.